دعوای برداشت غیر مجاز از مزد کارگر توسط کارفرما — به زبانِ ساده
این شکایت زمانی طرح می‌شود که کارفرما بدون رضایت قانونی کارگر یا برخلاف احکام مراجع ذی‌صلاح، مبلغی را از دستمزد کارگر کسر یا برداشت کرده باشد. قانون کار برداشت از دستمزد را به موارد محدودی مانند اقساط وام یا احکام دادگاه محدود کرده است. برداشت خودسرانه جرم محسوب شده و قابل تعقیب کیفری است. کارگر می‌تواند علاوه بر استرداد وجه، تقاضای مجازات کارفرما را نماید.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: کارگر / مشتکی‌عنه: کارفرما
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای محل وقوع جرم و دادگاه کیفری / دادگاه صلح
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
فیش حقوقی، پرینت حساب بانکی نشان‌دهنده برداشت یا کسر غیرمجاز، قرارداد کار، شهادت شهود
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه خدمات قضایی امور کیفری
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکواییه در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به کلانتری یا داتسرا برای تحقیقات
- ۳. احضار کارفرما و اخذ دفاعیات
- ۴. صدور کیفرخواست
- ۵. رسیدگی در دادگاه و صدور حکم قطعی یا قابل تجدیدنظر
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات عدم رضایت کارگر به برداشت و اینکه کارفرما به عنوان جبران خسارت ادعای تهاتر دارد یا خیر، بار اثبات را تغییر می‌دهد و معمولاً نیازمند رأی بدوی هیأت حل اختلاف اداره کارست.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت رسیدگی کیفری یا ابتدا ارجاع به اداره کار / دیدگاه ۱: جرم مستقل محسوب شده و مستقیماً در دادسرا قابل رسیدگی است / دیدگاه ۲: باید ابتدا اختلاف در مطالبات در اداره کار بررسی شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر سوءنیت کارفرما، پذیرش دفاعیه تهاتر قهری یا قراردادی، میزان استناد به فیش‌های حقوقی و اقرار ضمنی کارگر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب کیفری مشتکی‌عنه به اتهام برداشت غیرمجاز از مزد کارگر و استرداد وجوه مسروقه/کسر شده
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارفرما حق دارد جریمه نقدی از حقوق کم کند؟
خیر، کارفرما به صورت خودسرانه حق جریمه کردن و کسر از حقوق را ندارد مگر با شرایط قانونی خاص.
آیا کسر اقساط وام با رضایت قبلی کارگر جرم است؟
خیر، اگر کسر وجه بر اساس رضایت کتبی کارگر یا حکم دادگاه باشد قانونی است.
مدارک اصلی چیست؟
فیش حقوقی و پرینت حساب بانکی.
آیا میتوان خسارت هم گرفت؟
بله، مطالبه خسارت در ضمن دعوای کیفری یا حقوقی امکانپذیر است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق کار و بیمه بیکاری در ایران: از اخراج تا دریافت مقرری ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای برداشت غیر مجاز از مزد کارگر توسط کارفرما ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.