دعوای ارجاع غیر مجاز کار اضافی به کارگر توسط کارفرما — به زبانِ ساده
ارجاع کار اضافی (اضافهکاری) به کارگر، تنها در صورت توافق طرفین و پرداخت فوق‌العاده اضافه کاری مجاز است. اگر کارفرما بدون توافق یا برخلاف محدودیت‌های قانونی (مانند سقف ساعات کار اضافی) کارگر را مجبور به انجام کار اضافی کند، مرتکب تخلف شده است. این شکایت زمانی مطرح می‌شود که کارفرما با اجبار یا تهدید، کارگر را وادار به کار بیش از ساعات قانونی می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (کارگر) / مشتکی‌عنه (کارفرما)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (به دلیل جنبه عمومی تخلفات قانون کار)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم (صلاحیت محلی: محل انجام کار)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، لیست حضور و غیاب، فیش حقوقی، شهادت شهود، گزارش بازرس کار (در صورت وجود)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان تعقیب کیفری طبق قانون آیین دادرسی کیفری (معمولاً یک سال از تاریخ وقوع جرم)
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری (مبلغ اندک طبق تعرفه)
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت در دفاتر خدمات قضایی
- ۲. ارجاع به دادسرا
- ۳. تحقیقات مقدماتی و احضار کارفرما
- ۴. صدور قرار جلب به دادرسی یا منع تعقیب
- ۵. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری دو (یا دادگاه صلح طبق قانون جدید)
- ۶. صدور حکم
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
بررسی شرایط اضطراری یا فوریت‌های موضوع قانون کار که ارجاع کار اضافه را مجاز می‌سازد (ماده نامطمئن قانون کار).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: ضرورت وجود توافق کتبی قبلی برای کار اضافی / دیدگاه ۱: هرگونه ارجاع بیش از ساعت قانونی بدون توافق جرم است / دیدگاه ۲: اثبات عدم رضایت و اثبات اجبار کارگر بر عهده شاکی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص اضطرار کارفرما، نحوه احراز ارجاع غیرمجاز از روی دفاتر کارگاه، میزان اعتبار شهادت شهود همکار.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
شکایت از کارفرما به اتهام ارجاع غیرمجاز کار اضافی برخلاف ماده ۵۹ قانون کار
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارفرما میتواند کارگر را مجبور به اضافهکاری کند؟
خیر، اضافهکاری باید با توافق طرفین باشد.
آیا شکایت کیفری باعث دریافت پول اضافهکاری می‌شود؟
خیر، برای دریافت پول باید به اداره کار مراجعه کنید، شکایت کیفری صرفاً برای مجازات کارفرماست.
سقف قانونی اضافهکاری چقدر است؟
حداکثر ۴ ساعت در روز مگر در موارد استثنایی.
اگر کارفرما تهدید به اخراج کند چه باید کرد؟
این موضوع میتواند از مصادیق فشار غیرقانونی باشد و در شکایت کیفری قید شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق کار و بیمه بیکاری در ایران: از اخراج تا دریافت مقرری ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ارجاع غیر مجاز کار اضافی به کارگر توسط کارفرما ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.