دعوای به کار گماردن افراد کمتر از ۱۸ سال در مشاغل و کارهای زیان آور برای سلامتی یا اخلاق نوجوانان توسط کارفرما — به زبانِ ساده
این جرم زمانی تحقق می‌یابد که کارفرما افراد کمتر از ۱۸ سال تمام را به کار در مشاغل یا کارهایی بگمارد که به تشخیص وزارت کار، برای سلامتی یا اخلاق نوجوانان زیانآور است. قانون کار جمهوری اسلامی ایران به منظور حمایت از جسم، روان و اخلاق نوجوانان، چنین اقداماتی را جرم‌انگاری کرده است. هدف از این مقررات، جلوگیری از استثمار نیروی کار نوجوان و صدمه به رشد همه‌جانبه آنان است. این شکایت معمولاً با گزارش بازرسان کار یا شکایت اولیای دم و سازمان‌های حمایتی مطرح می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: بازرس کار، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی یا ولی/قانونی نوجوان — مشتکی‌عنه: کارفرما یا مسئول کارگاه
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابلِ گذشت (از جنبه عمومی)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صلح محل وقوع جرم
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گزارش بازرس کار، شناسنامه و کارت ملی کارگر نوجوان، قرارداد کار (در صورت وجود)، گواهی پزشکی قانونی (در صورت صدمه)، شهادت شهود
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مطابق مقررات تعزیرات (مرور زمان جرایم تعزیری درجه هفت یا هشت)
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
دعوای کیفری مستلزم پرداخت هزینه دادرسی کیفری مطابق تعرفه قوه قضاییه است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه توسط بازرس کار یا ذی‌نفع
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه صلح
- ۴. احضار مشتکی‌عنه و اخذ دفاعیات
- ۵. صدور رای
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
ماده ۸۴ قانون کار به صراحت به کار گماردن افراد کمتر از ۱۸ سال در کارهای زیانآور، خطرناک و یا کارهایی که به اخلاق نوجوانان لطمه می‌زند را ممنوع کرده است. این موضوع جنبه حمایتی شدید دارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تشخیصِ کارهای مخلِ اخلاق / دیدگاه ۱: قاضی باید عرفِ جامعه و سنِ نوجوان را ملاک قرار دهد. / دیدگاه ۲: قاضی باید صرفاً به لیست‌های ابلاغیِ وزارت کار استناد کند و تفسیرِ شخصیِ اخلاقی نداشته باشد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ «مخلِ اخلاق»، میزانِ سخت‌گیری در احرازِ سنِ واقعیِ کارگر (در صورتِ نبودِ شناسنامه یا جعلِ مدارک)، پذیرشِ ادعای کارفرما مبنی بر عدمِ اطلاع از سنِ واقعیِ کارگر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری مشتکی‌عنه به اتهام به کار گماردن کارگر کمتر از ۱۸ سال در مشاغل زیانآور موضوع ماده ۷۹ قانون کار
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا رضایت والدین برای کار نوجوان در شغل زیانآور مؤثر است؟
خیر، به کارگیری افراد زیر ۱۸ سال در مشاغل زیانآور مطلقاً ممنوع است و رضایت والدین تأثیری در رفع مسئولیت کیفری کارفرما ندارد.
مرجع تشخیص مشاغل زیانآور برای نوجوانان کجاست؟
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی.
آیا این جرم دارا جنبه عمومی است؟
بله، حتی بدون شکایت خصوصی نیز با گزارش بازرس کار قابل تعقیب است.
مجازات این تخلف چیست؟
جریمه نقدی و در صورت تکرار حبس یا جریمههای سنگینتر مطابق ماده ۱۷۶ قانون کار.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق کار و بیمه بیکاری در ایران: از اخراج تا دریافت مقرری ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای به کار گماردن افراد کمتر از ۱۸ سال در مشاغل و کارهای زیان آور برای سلامتی یا اخلاق نوجوانان توسط کارفرما ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.