دعوای به کار گماردن تبعه بیگانه فاقد پروانه کار یا دارای پروانه کار غیر معتبر — به زبانِ ساده
این جرم زمانی تحقق می‌یابد که کارفرمایی بدون داشتن مجوزهای قانونی و پروانه کار معتبر، تبعه خارجی را به کار بمارد. قانونگذار جمهوری اسلامی ایران برای کنترل بازار کار داخلی و جلوگیری از اشتغال غیرمجاز اتباع بیگانه، این اقدام را جرم‌انگاری کرده است. هدف از این مقررات، صیانت از فرصت‌های شغلی نیروی کار داخلی و نظم‌بخشی به اشتغال است. طرح این شکایت از طریق دادسرا و سپس دادگاه صلح انجام می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی یا ضابطان دادگستری / مشتکی‌عنه: کارفرمای متخلف (شخص حقیقی یا حقوقی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم و سپس دادگاه صلح.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گزارش بازرسان کار، مدارک هویتی تبعه بیگانه، مستندات دال بر اشتغال (قرارداد، فیش حقوقی، شهادت شهود)، استعلام از وزارت کار مبنی بر نداشتن پروانه کار.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان تعزیرات (ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی). مهلت اعتراض به رای دادگاه صلح ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
دعوای کیفری است و هزینه دادرسی آن مطابق تعرفه جرایم کیفری در دادگاه صلح محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه توسط بازرسان کار یا واحد حقوقی وزارت کار
- ۲. ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادسرا و تحقیقات مقدماتی
- ۴. صدور کیفرخواست
- ۵. ارسال به دادگاه صلح و صدور حکم
- ۶. ارجاع به واحد اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
مسئولیت کیفری متوجه کارفرمایی است که تبعه خارجی فاقد پروانه کار را به کار می‌گمارد و حتی استناد به ناآگاهی از وضعیت اقامت و پروانه کار تبعه، رافع مسئولیت نیست.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مشمولیت جرم برای کارفرمایان بخش غیررسمی و خانگی / دیدگاه ۱: مطلق بوده و شامل هر نوع به‌کارگیری می‌شود / دیدگاه ۲: نیازمند استمرار و رابطه استخدامی شناخته‌شده است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص تحقق رابطه کارگری و کارفرمایی در مقایسه با کارهای مقطعی و دوستانه، میزان جریمه نقدی با توجه به وضعیت مالی کارفرما.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری مشتکی‌عنه به اتهام به کار گماردن تبعه بیگانه فاقد پروانه کار موضوع ماده ۱۸۱ قانون کار.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا تبعه بیگانه بدون پروانه کار نیز مجازات می‌شود؟
بله، طبق قانون علاوه بر جریمه کارفرما، تبعه بیگانه نیز پس از اخراج، از کشور طرد می‌شود.
مرجع صالح برای رسیدگی کجاست؟
دادگاه صلح محل وقوع کارگاه.
آیا بازرسان کار ضابط دادگستری محسوب میشوند؟
در خصوص جرایم قانون کار، گزارش آنها دارای اعتبار قانونی است.
مجازات این جرم چیست؟
حبس کوتاه مدت و جزای نقدی معادل چند برابر حقوق روزانه کارگر (بر اساس نرخ روز).
راهنمای کامل: راهنمای جامع طرح دعوا و احقاق حقوق در مراجع قضایی ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای به کار گماردن تبعه بیگانه فاقد پروانه کار یا دارای پروانه کار غیر معتبر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.