دعوای اقدامات منجر به ایجاد قیمت های کاذب اوراق بهادار — به زبانِ ساده
جرم اقدامات منجر به ایجاد قیمتهای کاذب اوراق بهادار زمانی تحقق می‌یابد که اشخاص با انجام معاملات صوری، انتشار اطلاعات خلاف واقع یا تبانی، سعی در عرضه یا تقاضای کاذب و در نتیجه غیرواقعی جلوه‌دادن قیمت اوراق بهادار در بازار بورس داشته باشند. این جرم با هدف فریب سایر سرمایه‌گذاران و کسب منافع نامشروع انجام می‌شود. طرح این شکایت برای حمایت از شفافیت بازار و احقاق حقوق سرمایه‌گذاران زیان‌دیده صورت می‌گیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (سرمایه‌گذار متضرر، سازمان بورس و اوراق بهادار) علیه مشتکی‌عنه (شخص حقیقی یا حقوقی ایجادکننده قیمت کاذب).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابلِ گذشت (به دلیل اخلال در نظم اقتصادی و امنیت بازار سرمایه).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم (معمولاً محل انجام معاملات یا دفتر مرکزی کارگزاری/بورس)، و سپس دادگاه کیفری دو (یا دادگاه صلح حسب صلاحيت‌های قانونی جدید).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مستندات معاملات بورسی، پرینت گردش حساب و کد معاملاتی، گزارش‌های کارشناسی سازمان بورس، مستندات انتشار اطلاعات کذب یا تبانی، کارت ملی و شناسنامه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان تعقیب جرایم تعزیری درجه چهار تا هفت (موضوع ماده ۱۰۹ قانون مجازات اسلامی)؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی کیفری بر اساس تعرفه خدمات قضایی در دادسرا و دادگاه کیفری (تمبر دعاوی کیفری).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ثبت شکایتیه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی؛
- ۲. ارجاع به دادسرا و انجام تحقیقات مقدماتی؛
- ۳. استعلام از سازمان بورس و اخذ نظریه کارشناسی؛
- ۴. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه صلح/کیفری دو؛
- ۵. رسیدگی دادگاه و صدور حکم؛
- ۶. تجدیدنظرخواهی (در صورت نیاز) و اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ «تبانی» و «تأثیرِ واقعی بر قیمت» ارکان اصلی جرم هستند. صرفِ انجامِ معاملاتِ متعدد یا با قیمتِ متفاوت، لزوماً جرم نیست؛ باید قصدِ القای قیمتِ کاذب (Manipulation) احراز شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه محاسبه ضرر و زیان ناشی از جرم / دیدگاه ۱: ضرر باید دقیقاً بر اساس تفاوت قیمتِ کاذب و واقعی محاسبه شود / دیدگاه ۲: کلِ سودِ حاصله از معاملاتِ متقلبانه باید به عنوانِ عوایدِ حاصل از جرم ضبط شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا معاملاتِ مشکوکِ متهم، ناشی از استراتژیِ معاملاتیِ متعارف بوده یا قصدِ سوءِ (Mens Rea) برای فریبِ بازار داشته است؟، آیا حجمِ معاملاتِ متهم نسبت به کلِ بازار، تواناییِ تأثیرگذاری بر قیمت را داشته است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به اتهام ایجاد قیمتهای کاذب اوراق بهادار موضوع قانون بازار اوراق بهادار و جبران خسارات وارده.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا سازمان بورس میتواند شاکی این پرونده باشد؟
بله، سازمان بورس به عنوان ناظر بازار میتواند به عنوان شاکی یا مطلع اعلام جرم نماید.
آیا اثبات این جرم نیاز به کارشناسی دارد؟
بله، بررسی معاملات صوری و قیمتهای کاذب حتماً نیازمند نظر کارشناسان رسمی بورس است.
مرجع اولیه ثبت شکایت کجاست؟
دفاتر خدمات الکترونیک قضایی.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
خیر، به دلیل جنبه عمومی و اخلال در نظم اقتصادی، غیرقابل گذشت است.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی مسدود شدن حساب بانکی و روش‌های رفع مسدودی آن ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اقدامات منجر به ایجاد قیمت های کاذب اوراق بهادار ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.