دعوای نگهداری و توزیع مواد ناریه یا منفجره و غیر نظامی — به زبانِ ساده
این جرم مربوط به نگهداری، حمل، توزیع یا خرید و فروش مواد ناریه (منفجره) غیرنظامی بدون مجوز قانونی است. با توجه به خطرناک بودن این مواد برای امنیت عمومی، قانون‌گذار مجازات‌های سنگینی برای آن در نظر گرفته است. این جرم زمانی محقق می‌شود که فرد بدون داشتن پروانه معتبر از مراجع ذی‌صلاح، اقدام به در اختیار داشتن یا پخش این مواد نماید. شاکی و متهم: شاکی معمولاً ضابطین دادگستری یا دادستان (به عنوان مدعی‌العموم) است؛ متهم شخصی است که مواد ناریه را نگهداری یا توزیع کرده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
دادستان عمومی و انقلاب (شاکی: ضابطین دادگستری یا گزارش‌دهنده) علیهِ [نام متهم]
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (به دلیل جنبه عمومی و تهدید امنیت).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم (صلاحیت محلی) و سپس دادگاه انقلاب (با توجه به نوع جرم که معمولاً در صلاحیت دادگاه انقلاب است، مگر در موارد خاص که قانون‌گذار صلاحیت را به دادگاه کیفری دو یا صلح سپرده باشد؛ در حال حاضر با توجه به قانون کاهش مجازات حبس تعزیری و اصلاحات، بررسی دقیق صلاحیت بر عهده دادسراست).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
صورت‌جلسه کشف مواد، گزارش ضابطین، نظریه کارشناسی مواد منفجره، اقرار متهم یا شهادت شهود.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان تعقیب، صدور و اجرای حکم طبق مواد ۱۰۵ تا ۱۰۷ قانون مجازات اسلامی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
در دعاوی کیفری، هزینه دادرسی به معنای حقوقی (مانند دعاوی مالی) وجود ندارد، اما هزینه‌های جانبی مانند کارشناسی بر عهده متهم (در صورت محکومیت) یا شاکی (در صورت نیاز به کارشناسی اولیه) است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تشکیل پرونده در کلانتری یا پلیس امنیت
- ۲. ارجاع به دادسرا
- ۳. صدور قرار تأمین کیفری
- ۴. صدور کیفرخواست
- ۵. رسیدگی در دادگاه
- ۶. صدور حکم و اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
نگهداریِ موادِ ناریه به دلیلِ خطرِ عمومی، از جرایمِ علیه امنیتِ عمومی محسوب می‌شود و معمولاً با سخت‌گیریِ شدیدِ دادسرا و دادگاه مواجه است؛ اثباتِ «عدمِ اطلاع از ماهیتِ مواد» یا «امانی بودنِ آن» دفاعِ دشواری است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسئولیتِ کیفریِ مالکِ ملک در قبالِ موادِ ناریه کشف‌شده / دیدگاه ۱: مالکِ ملک مسئولِ مطلقِ اشیاءِ موجود در ملکِ خود است / دیدگاه ۲: اگر مالک ثابت کند مواد متعلق به مستأجر یا شخصِ ثالث بوده و او اطلاعی نداشته، تبرئه می‌شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا متهم سابقه فعالیتِ مرتبط با موادِ منفجره دارد؟، آیا مواد در محلِ مسکونی کشف شده یا محلِ کار؟، آیا متهم برای نگهداریِ مواد، تمهیداتِ ایمنی اندیشیده است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب کیفری و صدور حکم محکومیت متهم به اتهام نگهداری و توزیع غیرمجاز مواد ناریه. نمونهٔ شرحِ شکایت: ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان [نام شهرستان]؛ با سلام، احتراماً به استحضار می‌رساند متهم [نام متهم] در تاریخ [تاریخ] اقدام به نگهداری و توزیع مقادیر قابل توجهی مواد ناریه غیرنظامی در محل [آدرس] نموده است که توسط ضابطین کشف و ضبط گردیده است. لذا با عنایت به گزارش پیوست و نظریه کارشناسی، تقاضای تعقیب و مجازات نامبرده را طبق قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات دارم.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا نگهداری مواد آتش‌بازی چهارشنبه‌سوری هم جرم است؟
اگر در حد مواد محترقه مجاز باشد خیر، اما اگر مواد ناریه غیرنظامی خطرناک باشد، مشمول قانون است.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
خیر، به دلیل تهدید امنیت عمومی، رضایت شاکی خصوصی تأثیری در جنبه عمومی جرم ندارد.
مجازات آن چیست؟
بسته به نوع و مقدار مواد، حبس و جریمه نقدی سنگین دارد.
آیا میتوانم برای کاهش مجازات درخواست تخفیف کنم؟
بله، در صورت وجود جهات مخففه، دادگاه میتواند مجازات را کاهش دهد.
راهنمای کامل: راهنمای جرم‌شناسی و مجازات حمل و نگهداری سلاح و مواد منفجره در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای نگهداری و توزیع مواد ناریه یا منفجره و غیر نظامی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.