دعوای افشای داده های رایانه ای حفاظت شده با دستور قضایی — به زبانِ ساده
این جرم زمانی رخ می‌دهد که شخصی با دسترسی غیرمجاز یا سوءاستفاده از دسترسی مجاز، داده‌های رایانه‌ای یا مخابراتی حفاظت‌شده‌ای را که طبق دستور مقام قضایی باید محرمانه بمانند یا در اختیار مرجع قضایی قرار گیرند، افشا کند. این عمل نقض حریم خصوصی و اخلال در روند دادرسی محسوب می‌شود. هدف از جرم‌انگاری آن، حفظ امنیت داده‌های حساس قضایی و اسرار اشخاص است. شاکی و متهم: شاکی (شخص حقیقی یا حقوقی که داده‌هایش افشا شده یا دادستان به نمایندگی از جامعه) و متهم (شخصی که به دادهها دسترسی داشته و آن‌ها را افشا کرده است).
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: دادستان / متهم: [نام متهم]
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (به دلیل جنبه عمومی و اخلال در نظم قضایی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای جرایم رایانه‌ای (صلاحیت محلی: محل وقوع جرم یا محل کشف جرم).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
دستور قضایی مبنی بر حفاظت از دادهها، مستندات افشای داده (اسکرین‌شات، گزارش پلیس فتا)، مدارک هویتی شاکی، گزارش کارشناس رسمی دادگستری در امور رایانه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان تعقیب طبق قانون مجازات اسلامی (بسته به درجه جرم).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری (تمبر دادخواست کیفری).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت در دفاتر خدمات قضایی
- ۲. ارجاع به دادسرا
- ۳. تحقیقات مقدماتی و ارجاع به پلیس فتا
- ۴. صدور قرار جلب به دادرسی
- ۵. صدور کیفرخواست
- ۶. رسیدگی در دادگاه کیفری دو
- ۷. صدور حکم و اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این جرم ناظر بر افشای داده‌هایی است که بر اساس دستور قضایی حفاظت شده‌اند و ضمانت‌اجرای کیفری خاص دارد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان خسارت وارده به حیثیت یا حقوق اشخاص، احراز قصد مجرمانه یا بی‌احتیاطی در افشا، تشخیص میزان حساسیت داده‌های حفاظتشده.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
شکایت از [نام متهم] به اتهام افشای داده‌های رایانه‌ای حفاظتشده موضوع دستور قضایی مورخ [تاریخ]. نمونهٔ شرحِ شکایت: ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان [نام شهر]؛ با سلام و احترام، به استحضار می‌رساند اینجانب [نام شاکی] به موجب دستور قضایی شماره [شماره دستور]، موظف به حفظ داده‌های [نوع داده] بودم. متأسفانه متهم [نام متهم] که به واسطه [سمت یا رابطه] به این دادهها دسترسی داشته، برخلاف دستور صریح قضایی اقدام به افشای آن‌ها در [محل افشا] نموده است. لذا با توجه به مستندات پیوست، تقاضای تعقیب کیفری نامبرده را دارم.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا افشای دادهها توسط کارمند دادگستری مجازات سنگین‌تری دارد؟
بله، در صورت ارتکاب توسط مأموران دولتی یا قضایی، مجازات تشدید می‌شود.
آیا برای اثبات جرم نیاز به گزارش پلیس فتا است؟
بله، معمولاً دادسرا پرونده را برای بررسی فنی به پلیس فتا ارجاع می‌دهد.
آیا میتوانم همزمان تقاضای خسارت کنم؟
بله، میتوانید دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم را تا قبل از ختم دادرسی تقدیم کنید.
اگر دادهها عمومی باشند، باز هم جرم است؟
خیر، شرط تحقق این جرم، «حفاظتشده» بودن دادهها به موجب دستور قضایی است.
راهنمای کامل: راهنمای کامل جرم کلاهبرداری اینترنتی و رایانه‌ای و روش‌های پیگیری آن ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای افشای داده های رایانه ای حفاظت شده با دستور قضایی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.