دعوای صید خلاف مقررات و خارج از محل های مندرج در پروانه — به زبانِ ساده
صید خلاف مقررات و خارج از محل‌های مندرج در پروانه یکی از جرایم علیه محیط زیست و منابع طبیعی است که زمانی تحقق می‌یابد که فرد بدون رعایت ضوابط قانونی، پروانه صادره یا در مناطق ممنوعه و خارج از محدوده مجاز اقدام به صید جانوران وحشی نماید. این جرم با هدف حفاظت از گونه‌های جانوری و جلوگیری از انقراض آن‌ها جرم‌انگاری شده است. قانون‌گذار برای حفظ تعادل اکوسیستم، صید را مشروط به اخذ پروانه با ذکر دقیق زمان، مکان و نوع وسایل نموده است. ارتکاب این عمل علاوه بر تعقیب کیفری، مستلزم جبران ضرر و زیان وارده به محیط زیست نیز می‌باشد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: سازمان حفاظت محیط زیست (یا ماموران اجرایی آن) / مشتکی‌عنه: شخص صیدکننده خلاف مقررات.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (از حیث جنبه عمومی جرم و حفظ حقوق بیت‌المال و محیط زیست).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صلح محل وقوع جرم (به‌عنوان مرجع صالح رسیدگی به جرایم سبک‌تر بر اساس قوانین اخیرالوصول).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گزارش مأموران یگان حفاظت محیط زیست، صورت‌جلسه کشف جرم، ادوات صید توقیف‌شده، لاشه یا اجزای حیوانات صیدشده، نظریه کارشناسی اداره محیط زیست در خصوص میزان خسارت.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان تعقیب جرایم تعزیری درجه هفت یا هشت (بر حسب میزان مجازات تعیین‌شده در قانون)، مهلت اعتراض و تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای دادگاه صلح.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
دعوای کیفری است و هزینه دادرسی کیفری طبق تعرفه قانونی وقت وصول میشود؛ به همراه مطالبه ضرر و زیان زیست‌محیطی بر اساس تعرفه‌های مصوب سازمان.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. کشف جرم و تنظیم گزارش توسط یگان حفاظت محیط زیست
- ۲. ارجاع پرونده به دادسرا یا مستقیماً دادگاه صلح
- ۳. احضار متهم و اخذ دفاعیات
- ۴. جلب نظرات کارشناسی جهت تعیین ضرر و زیان
- ۵. صدور رای مبنی بر محکومیت کیفری و جبران خسارت
- ۶. ارجاع به اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تفکیک صید غیرمجاز از شکار بر اساس نوع آبزیان و زیستگاه، و بررسی اعتبار زمانی و مکانی پروانه صید صادره توسط مرجع ذی‌صلاح (سازمان حفاظت محیط زیست یا شیلات بسته به نوع آبزی).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمول عنوان مجرمانه بر صید در آب‌های عمومی بدون پروانه در مقایسه با آب‌های اختصاصی / دیدگاه ۱: جرم مستقل محسوب میشود / دیدگاه ۲: نیازمند شکایت شاکی خصوصی یا مقررات خاص شیلاتی است
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص ابزار و ادوات صید به عنوان ادله جرم، ارزیابی خسارت وارده به ذخایر آبزیان، پذیرش عذر عدم آگاهی از ممنوعیت فصلی یا مکانی صید.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری مشتکی‌عنه به اتهام صید خلاف مقررات و خارج از محل مندرج در پروانه و مطالبه ضرر و زیان وارده به محیط زیست.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا پروانه شکار در یک استان در استان دیگر معتبر است؟
خیر، پروانهها مشروط به زمان، مکان و تعداد مشخص هستند و تخطی از آن جرم محسوب میشود.
مرجع صالح برای رسیدگی کجاست؟
دادگاه صلح محل وقوع جرم.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
خیر، به دلیل لطمه به حقوق عامه و محیط زیست غیرقابل گذشت است.
ضرر و زیان محیط زیست چگونه محاسبه میشود؟
بر اساس تعرفهها و ارزشهای معاملاتی مصوب شورای عالی حفاظت محیط زیست برای هر گونه جانوری.
راهنمای کامل: راهنمای کامل قوانین شکار و صید در ایران؛ جرایم، مجازات‌ها و پروانهها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای صید خلاف مقررات و خارج از محل های مندرج در پروانه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.