دعوای زوجه زنمبنی بر ترک انفاق توسط شوهر — به زبانِ ساده
دعوای ترک انفاق زمانی مطرح می‌شود که مرد با وجود تمکین زوجه و داشتن استطاعت مالی، از پرداخت نفقه و هزینه‌های متعارف زندگی او خودداری کند. این جرم از جرایم مستمر بوده و زوجه می‌تواند برای احقاق حقوق مالی و کیفری خود به مراجع قضایی مراجعه نماید. هدف از این شکایت، الزام شوهر به پرداخت نفقه ایام گذشته و حال و همچنین مجازات تعزیری او به جرم ترک انفاق است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: زوجه / مشتکی‌عنه: شوهر (زوج)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری (قابل گذشت)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل سکونت زوجه یا محل وقوع جرم، و سپس دادگاه کیفری دو
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی ازدواج، اظهارنامه قانونی مطالبه نفقه، استشهادیه محلی، گواهی پزشک قانونی یا شهادت شهود (در صورت وجود نزاع یا اثبات عدم پرداخت)، کارت ملی و شناسنامه
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
از آنجا که ترک انفاق جرم مستمر است، مرور زمان کیفری از تاریخ قطع انفاق یا آخرین تعقیب محاسبه می‌شود. مهلت تجدیدنظرخواهی از آرای دادگاه کیفری ۲۰ روز پس از ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
در مرحله دادسرا و دادگاه کیفری، هزینه دادرسی دعاوی کیفری طبق تعرفه خدمات قضایی سالانه محاسبه می‌شود که معمولاً ثابت است (غیرمالی محسوب می‌شود).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه ترک انفاق
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادسرا و احضار زوج
- ۴. بررسی تمکین و استطاعت مالی توسط بازپرس یا دادیار
- ۵. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری دو
- ۶. صدور حکم و اجرای آن
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تمکین زوجه شرط تحقق انفاق است، مگر در موارد مشروع عدم تمکین (مانند حق حبس یا بیماری زوج) (ماده ۱۱۰۶ و ۱۱۱۱ قانون مدنی).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: عدم حضور زن در منزل مشترک به دلیل اختلافات / دیدگاه ۱: ترک انفاق محقق است چون شوهر نفقه نداده است / دیدگاه ۲: ترک انفاق محقق نیست چون زن ناشزه محسوب می‌شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز توانایی مالی زوج در پرداخت نفقه، تشخیص عذر موجه زوجه برای عدم تمکین، تناسب مبلغ نفقه تعیین‌شده با شان زوجه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به اتهام ترک انفاق مستند به ماده ۶۴۲ قانون مجازات اسلامی و مطالبه نفقه معوقه
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا زن در عقد موقت هم می‌تواند دعوای ترک انفاق مطرح کند؟
خیر، مگر اینکه در عقد شرط نفقه شده باشد یا شرط شده باشد که نفقه پرداخت شود.
اگر مرد بیکار باشد هم محکوم به ترک انفاق می‌شود؟
اگر عدم تمکن مالی به دلیل عسر و حرج یا عدم توانایی واقعی باشد و قصد فرار از دین نباشد، معمولاً جرم ترک انفاق محقق نمی‌شود اما دعوای حقوقی نفقه ممکن است پابرجا بماند.
آیا برای طرح شکایت ترک انفاق ارسال اظهارنامه الزامی است؟
خیر، الزامی نیست ولی اماره خوبی برای اثبات سوءنیت مرد است.
مرجع صالح برای مطالبه حقوقی نفقه کجاست؟
دادگاه خانواده محل سکونت زن یا مرد.
راهنمای کامل: حقوق و تکالیف زوجه در نظام حقوقی ایران: راهنمای جامع برای زنان ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای زوجه زنمبنی بر ترک انفاق توسط شوهر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.