دعوای لایحه دفاعیه در رابطه با سرقت آثار ادبی — به زبانِ ساده
این لایحه دفاعیه در پاسخ به شکایت کیفری مبنی بر سرقت ادبی، سرقت علمی، یا نقض حقوق پدیدآورنده آثار ادبی و هنری تنظیم می‌شود. متهم یا وکیل او با استناد به اینکه اثر ادعایی حاصل تلاش مستقل خودش بوده، یا مشمول استثنائات قانون حمایت حقوق مؤلفان است، از خود دفاع می‌کند. این سند تلاش دارد تا اتهام سرقت علمی یا نشر غیرمجاز اثر را رد کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: پدیدآورنده یا مالک قانونی اثر ادبی — متهم: شخص متهم به سرقت ادبی یا نشر غیرمجاز
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابلِ گذشت (بر اساس قوانین حمایت از حقوق مؤلفان و جرایم رایانه‌ای)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای فرهنگ و رسانه (در تهران) یا دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی، نسخه اثر متهم با ذکر تاریخ انتشار، مستندات اثبات تحقیق و نگارش مستقل، قراردادهای احتمالی، فیش‌های تحقیقاتی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت حضور در دادسرا پیرو احضاریه؛ مهلت اعتراض به نظریه کارشناس ۷ روز؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای بدوی
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری مطابق تعرفه خدمات قضایی
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت از سوی شاکی در دادسرا —
- ۲. ارجاع به بازپرس یا دادیار —
- ۳. احضار متهم و اخذ دفاعیات —
- ۴. تقدیم لایحه دفاعیه مستدل —
- ۵. ارجاع پرونده به کارشناس رسمی دادگستری (رشته مرتبط با ادبیات/نشر) —
- ۶. صدور تصمیم نهایی (کیفرخواست یا قرار منع تعقیب) —
- ۷. رسیدگی در دادگاه کیفری دو
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات ارکان جرم سرقت ادبی (Copyright Infringement / Plagiarism)، احراز تقدم تاریخ انتشار اثر و احراز اینکه اثر مشمول حمایت قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مرز میان اقتباس، الهام و سرقت ادبی / دیدگاه ۱: شباهت‌های ساختاری و محتوایی عمده دلیل قطعی بر سرقت است / دیدگاه ۲: تفاوت‌های لحنی و ساختاری نشانگر استقلال اثر است و اقتباس مجاز محسوب می‌شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان شباهت اثبات‌شده توسط کارشناس منتخب دادگاه، احراز سوءنیت متهم در انتساب اثر دیگری به خود.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور قرار منع تعقیب و برائت از اتهام سرقت ادبی به دلیل استقلال اثر و عدم تحقق ارکان جرم
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
مرجع تشخیص سرقت ادبی در دادسرا چیست؟
بازپرس پرونده موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری در رشته مربوطه ارجاع می‌دهد.
آیا استفاده از منابع مشترک جرم است؟ / پرسش و
خیر، استفاده از ایدهها و منابع مشترک عمومی سرقت ادبی محسوب نمیشود، بلکه کپیبرداری از عبارتپردازیها جرم است.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
بله، جرایم مربوط به حقوق مؤلفان و مصنفان معمولاً با گذشت شاکی خصوصی موقوف می‌شوند.
تفاوت سرقت ادبی با نقل قول مشروع چیست؟
نقل قول مشروع با ذکر منبع و به میزان متعارف برای اهداف آموزشی یا انتقادی مجاز است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع نوشتن و ثبت لایحه حقوقی در دادگاه‌های ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای لایحه دفاعیه در رابطه با سرقت آثار ادبی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.