دعوای شکایت صادر کننده صاحب حساب جاریمبنی بر سرقت دسته چک — به زبانِ ساده
این شکایت زمانی مطرح می‌شود که صاحب حساب یا صادرکننده دسته چک جاری متوجه شود دسته چک یا برگه‌های آن بدون رضایت و به واسطه جرم سرقت از وی ربوده شده است. هدف از این شکایت، اعلام جرم به مراجع قضایی، تعقیب سارق و سلب مسئولیت کیفری و حقوقی از صاحب حساب در قبال سوءاستفاده‌های احتمالی از چک‌های مسروقه است. این اقدام مانع از صدور گواهی عدم پرداخت و تعقیب صادرکننده در قبال دارنده باحسن‌نیت می‌شود، مشروط بر اینکه تشریفات اعلام مفقودی و سرقت به موقع انجام شده باشد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: صاحب حساب و صادرکننده چک / مشتکی‌عنه: سارق (در صورت مشخص بودن) یا شخص ناشناس.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (از جنبه عمومی جرم سرقت و سوءاستفاده از اسناد).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا و کلانتری محل وقوع سرقت (صلاحیت محلی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی، شناسنامه، مدارک اثبات‌کننده مالکیت چک (مثل ته چک)، گواهی بانک مبنی بر اعلام سرقت چک، گزارش کلانتری در خصوص سرقت (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
بلافاصله پس از اطلاع از سرقت باید به بانک و مراجع قضایی اعلام شود تا از سوءاستفاده جلوگیری گردد؛ مهلت مرور زمان جرایم تعزیری بر اساس ماده ۱۰۹ قانون مجازات اسلامی تعیین می‌شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه خدمات قضایی در امور کیفری (هزینه ثبت شکایت کیفری در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. مراجعه به کلانتری و تنظیم صورتجلسه سرقت
- ۲. مراجعه به بانک محلی و مسدود کردن حساب یا دستور عدم پرداخت طبق مقررات قانون چک
- ۳. ثبت شکایت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. ارجاع به دادسرا و شعبه بازپرسی/دادیاری
- ۵. احضار مشتکی‌عنه یا انجام تحقیقات مقدماتی
- ۶. صدور قرار نهایی (منتهی به جلب به دادرسی و کیفرخواست) یا صدور تصمیم مقتضی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات سرقت؛ بار اثبات ادعای سرقت بر عهده شاکی است. در صورت اثبات سرقت، چک از شمول قانون صدور چک خارج شده و دارنده باید از طریق حقوقی اقدام کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: اعتبار چک در دست دارنده با حسن نیت / دیدگاه ۱: اگر چک سرقتی باشد، دارنده حتی با حسن نیت نمی‌تواند علیه صادرکننده شکایت کیفری کند / دیدگاه ۲: اگر دارنده با حسن نیت و در جریان عادی معاملات چک را گرفته باشد، ادعای سرقت صادرکننده مانع تعقیب کیفری نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا ادعای سرقت در زمان مناسب (بلافاصله پس از وقوع) به بانک و مراجع قضایی اعلام شده است، آیا قرائن و اماراتی مبنی بر تبانی صادرکننده با دارنده وجود دارد یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به اتهام سرقت دسته چک و تقاضای صدور دستور قضایی جهت جلوگیری از سوءاستفاده از آن.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا صرف اعلام سرقت در کلانتری برای بی‌اعتبار کردن چک کافی است؟
خیر، باید علاوه بر کلانتری، کتباً به بانک محلی دستور عدم پرداخت داده شود و شکایت کیفری در دادسرا ثبت گردد.
اگر چک مسروقه توسط دارنده باحسن‌نیت مطالبه شود، تکلیف چیست؟
صادرکننده باید اثبات کند که چک مسروقه بوده و تشریفات قانونی اعلام سرقت را رعایت کرده است تا از مسئولیت کیفری رهایی یابد.
آیا سرقت چک قابل گذشت است؟
جنبه عمومی جرم سرقت غیرقابل گذشت است.
آیا برای ثبت شکایت سرقت چک باید هزینه دادرسی مالی پرداخت شود؟
خیر، هزینه دادرسی مطابق تعرفه دعاوی کیفری غیرمالی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع شکایت کیفری و حقوقی در دادگاه‌های ایران: مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای شکایت صادر کننده صاحب حساب جاریمبنی بر سرقت دسته چک ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.