دعوای مطالبه وجه برات واخواست شده — به زبانِ ساده
این دعوا توسط دارنده برات علیه براتدهنده، برات‌گیر (قبولکننده) یا پشتنویسها پس از اعتراض (واخواست) عدم تأدیه یا عدم قبول اقامه می‌شود. واخواست سند تجاری را از حالت عادی خارج کرده و مزایای قانونی اسناد تجاری را به همراه دارد. هدف، وصول سریع‌تر وجه برات و اعمال خسارات قانونی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: دارنده برات واخواست‌شده / خوانده: براتدهنده، قبولکننده یا ظهررس (مسئولین تضامنی برات)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل تأدیه وجه
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل برات، برگ واخواست (اعتراض‌نامه) رسمی، گواهی عدم پرداخت (در صورت نیاز)، کارت ملی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت‌های قانونی واخواست برات بسیار کوتاه است (معمولاً ظرف روزهای معین پس از سررسید)؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی بر اساس ارزش خواسته
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. سررسید برات و عدم پرداخت
- ۲. انجام تشریفات واخواست در مهلت قانونی
- ۳. تنظیم و ثبت دادخواست حقوقی مطالبه وجه برات
- ۴. ارجاع به دادگاه و رسیدگی
- ۵. صدور حکم محکومیت تضامنی مسئولین سند
- ۶. اجرای حکم و توقیف اموال
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
رعایتِ مهلت‌های قانونیِ واخواست (ماده ۲۸۰ قانون تجارت) برای حفظِ حقِ رجوع به ظهرنویسان؛ بدونِ واخواست، حقِ رجوع به ظهرنویس ساقط می‌شود اما حقِ رجوع به صادرکننده باقی است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمولِ خسارتِ تأخیرِ تأدیه از تاریخِ سررسید یا تاریخِ واخواست / دیدگاه ۱: از تاریخِ سررسید (طبق قانون آیین دادرسی مدنی) / دیدگاه ۲: از تاریخِ واخواست (طبق قانون تجارت).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرشِ واخواستِ الکترونیک در برخی شعب، نحوهٔ محاسبهٔ خسارتِ تأخیرِ تأدیه بر اساسِ شاخصِ بانک مرکزی یا نرخِ توافقی، اعتبارِ براتِ ناقص (فاقدِ برخی شرایطِ شکلی).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه وجه برات واخواست شده به مبلغ […] ریال به انضمام خسارت تأخیر تأدیه، هزینه واخواست و خسارات دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر واخواست در مهلت قانونی انجام نشود چه می‌شود؟
دعوا از حالت براتی خارج شده و به عنوان سند عادی قابل مطالبه است و مزایای تضامنی از بین می‌رود.
چه کسانی در برات مسئولیت تضامنی دارند؟
براتدهنده، قبولکننده و پشتنویسها در برابر دارنده مسئولیت تضامنی دارند.
آیا هزینه واخواست قابل مطالبه است؟
بله، هزینههای ثبتی و قانونی واخواست جزو خسارات قابل مطالبه است.
آیا دادگاه توقیف اموال قبل از صدور حکم (تأمین خواسته) در برات واخواست شده نیاز به سپرده دارد؟
در اسناد تجاری واخواست شده، دارنده میتواند بدون تودیع خسارت احتمالی تقاضای تأمین خواسته نماید (مشروط به مقررات مربوطه).
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه وجه و طلب در حقوق ایران: مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه وجه برات واخواست شده ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.