دعوای نمونه انصراف و اعلام گذشت از سوی شاکی — به زبانِ ساده
انصراف و اعلام گذشت سند حقوقی و کیفری است که توسط شاکی خصوصی در جرایم قابل گذشت (و گاهی به عنوان تخفیف مجازات در جرایم غیرقابل گذشت) تنظیم میشود و طی آن شاکی از تعقیب متهم، ادعای حقوقی یا اجرای حکم قطعی اعلام انصراف می‌کند. این اقدام موجب موقوف شدن تعقیب یا موقوف شدن اجرای مجازات در جرایم قابل گذشت میگردد. اعلام گذشت باید منجّز و بدون قید و شرط غیرقانونی باشد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی خصوصی (اعلام‌کننده گذشت) علیه متهم یا محکوم‌علیه (مشمول گذشت).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرمالی؛ قابل گذشت (در اکثر موارد اثربخش تام) یا موثر در تخفیف (در جرایم غیرقابل گذشت).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا، دادگاه کیفری یا اجرای احکام (بسته به مرحله دادرسی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی شاکی، اصل یا کپی شکواییه یا دادنامه، فرم یا لایحه اعلام گذشت (ترجیحاً گواهی‌شده در دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا دفاتر اسناد رسمی).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تا پیش از صدور حکم قطعی در جرایم قابل گذشت (برای موقوف شدن تعقیب) و پس از آن (برای موقوفی اجرای حکم یا تخفیف).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
رایگان (هزینه ثبت لایحه یا گواهی امضا در دفاتر رسمی ممکن است هزینه جزئی داشته باشد).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم متن صریح گذشت.
- ۲. مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا دفترخانه اسناد رسمی جهت گواهی امضا (یا حضور مستقیم نزد قاضی پرونده).
- ۳. ثبت لایحه گذشت در پرونده کیفری جاری.
- ۴. بررسی توسط قاضی و صدور قرار موقوفی تعقیب یا اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در جرایم قابل گذشت، گذشتِ شاکی موجب سقوط دعوای عمومی و صدور قرار موقوفی تعقیب میشود؛ اما در جرایم غیرقابل گذشت، گذشتِ شاکی فقط میتواند از جهات تخفیف مجازات باشد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تأثیر گذشت در جرایم دارای جنبه عمومی (مثل ضرب و جرح عمدی) / دیدگاه ۱: گذشت شاکی مانع تعقیب نیست و فقط تخفیف دارد / دیدگاه ۲: در صورت گذشت، قاضی میتواند با استناد به مواد مربوط به تعلیق یا تخفیف، پرونده را مختومه کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا گذشتِ شاکی ناشی از رضایت قلبی است یا تهدید و تطمیع؟، آیا گذشتِ شاکی مشروط است یا مطلق؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
اعلام گذشت بدون قید و شرط و تقاضای موقوفی تعقیب/موقوفی اجرای مجازات متهم.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا پس از اعلام گذشت، شاکی میتواند دوباره شکایت کند؟
در جرایم قابل گذشت، پس از اعلام گذشت قطعی، حق شکایت ساقط شده و امکان طرح مجدد همان دعوا وجود ندارد.
آیا گذشت باید حتماً در دفترخانه ثبت شود؟
خیر، میتواند به صورت لایحه دستی تقدیم دادگاه شود، اما حضور در دادگاه یا گواهی امضا در دفتر خدمات الکترونیک یا دفترخانه برای احراز هویت الزامی است.
تکلیف ضرر و زیان مالی پس از گذشت چه میشود؟
اگر گذشت مطلق باشد، ادعای مطالبه خسارت مالی نیز ساقط میگردد، مگر اینکه شاکی حق مطالبه دیه یا خسارت را صراحتاً استثناء کرده باشد.
آیا گذشت مشروط اعتبار دارد؟
اگر شرط معقول و نامشروع نباشد ممکن است بررسی شود، اما گذشت باید تا حد امکان منجّز باشد تا قاضی بتواند قرار موقوفی صادر کند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع و کاربردی «تأمین خواسته» در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای نمونه انصراف و اعلام گذشت از سوی شاکی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.