دعوای نمونه سیر مراحل اخذ فتوکپی از تحقیقات پرونده — به زبانِ ساده
فرآیند قانونی است که طی آن شاکی، متهم یا وکلای آنان می‌توانند با استناد به حق دسترسی به مدارک پرونده و دفاع موثر، تقاضای اخذ تصویر (فتوکپی یا عکس) از اوراق تحقیقات مقدماتی و محتویات پرونده کیفری را از مرجع قضایی بننمایند. این حق جزء حقوق شهروندی و دادرسی عادلانه است، مشروط بر اینکه افشای آن به منای امنیت ملی، نظم عمومی یا عفت عمومی لطمه نزند یا موجبات از بین رفتن ادسا را فراهم نکند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی یا متهم (یا وکیل مدافع آنان) به عنوان متقاضی دسترسی به پرونده در مقابل مرجع قضایی (دادسرا یا دادگاه).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرمالی؛ امور تبعی دادرسی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
بازپرسی، دادیاری، دفتر دادگاه کیفری یا بایگانی شعبه‌ای که پرونده در آن جریان دارد.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی متقاضی، وکالتنامه رسمی (برای وکلا)، درخواست کتبی، دستور موافقت قاضی پرونده.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
در هر مرحله از تحقیقات که قاضی مانعی نبیند، امکان‌پذیر است؛ در جرایم امنیتی خاص ممکن است محدودیت‌هایی تا زمان مشخصی اعمال شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس تعرفه خدمات قضایی برای کپیبرداری یا هزینه سیستم (تعرفه دولتی متغیر).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم درخواست کتبی اخذ فتوکپی از اوراق پرونده.
- ۲. تقدیم درخواست به قاضی شعبه (بازپرس، دادیار یا رئیس دادگاه).
- ۳. اخذ دستور موافقت و ارجاع به مدیر دفتر یا بایگانی.
- ۴. مراجعه به واحد کپی یا بایگانی و پرداخت هزینه مقرر.
- ۵. تحویل گرفتن تصاویر اوراق مجاز پرونده.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
دسترسی به اوراق تحقیقات مقدماتی در مرحله دادسرا به تشخیص بازپرس یا دادیار ممکن است محدود شود، مشروط بر اینکه بیم تبانی یا افشای اسرار پرونده برود (ماده نامطمئن قانون آیین دادرسی کیفری).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان اخذ تصویر از گزارش‌های ضابطان و نظرات کارشناسی پیش از تفهیم اتهام / دیدگاه ۱: مطلقاً ممنوع است تا حقوق دفاعی متهم لطمه نبیند / دیدگاه ۲: بلامانع است مگر در جرایم علیه امنیت ملی.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
صلاحدید مقام قضایی در تشخیص ضرورتِ عدم افشای تحقیقات، نحوه تقاضای وکیل (کتبی یا شفاهی)، تعیین هزینه‌های تکثیر و ابطال تمبر قانونی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور دستور اخذ تصویر/فتوکپی از اوراق و تحقیقات پرونده کلاسه [شماره پرونده].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا قاضی می‌تواند درخواست کپیبرداری را رد کند؟
بله، در صورتی که بیم تبانی، افشای اسرار، یا لطمه به روند تحقیقات سرّی وجود داشته باشد، قاضی می‌تواند موقتاً با آن مخالفت کند.
آیا متهم پیش از تفهیم اتهام حق مطالبه کپی پرونده را دارد؟
خیر، پیش از تفهیم اتهام و روشن شدن موضوع اتهامی، دسترسی به محتویات پرونده محدودیت دارد.
هزینه کپیبرداری بر چه اساسی محاسبه میشود؟
بر اساس تعرفههای مصوب قوه قضاییه برای هر برگ کپی یا چاپ از سیستم دیجیتال پرونده.
آیا وکیل تسخیری یا تعیینی نیاز به اجازه جداگانه برای کپیبرداری دارد؟
وکیل با ارائه وکالتنامه معتبر دارای این حق است، اما دستور قاضی شعبه برای ارائه به بایگانی الزامی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع و کاربردی «تأمین خواسته» در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای نمونه سیر مراحل اخذ فتوکپی از تحقیقات پرونده ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.