دعوای نمونه سیر مراحل اعمال بند 2 ماده 18 قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب در امر کیفری — به زبانِ ساده
این تاسیس حقوقی مربوط به اعاده دادرسی فوق‌العاده و خلاف شرع بین بودن احکام قطعی دادگاه‌های کیفری بود. این ماده با اصلاحات بعدی قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب تغییر یافت و بعداً ماده ۴۷۷ قانون آئین دادرسی کیفری جایگزین روند اعمال آن شد. طرح این موضوع زمانی صورت می‌گرفت که حکم قطعی صادر شده خلاف بین شرع تشخیص داده می‌شد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی یا محکوم‌علیه (متقاضی) علیه دادستان یا طرف مقابل پرونده کیفری.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی / کیفری / غیرقابل گذشت (بسته به اصل جرم) / فوق‌العاده.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
رئیس قوه قضائیه (مرجع تشخیص) و شعب خاص دیوان عالی کشور (مرجع رسیدگی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
- ۱. تصویر مصدق دادنامه قطعی
- ۲. تصویر مدارک و دلایل اثبات‌کننده خلاف شرع بین بودن حکم
- ۳. فرم تقاضای اعمال ماده
- ۴. وکالت‌نامه دادگستری.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مهلت زمانی خاص (محدود به زمان خاصی نبوده و پس از قطعیت حکم قابل تقاضا بود).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
برابر هزینه ثبت درخواست‌های غیرمالی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت درخواست و تقاضای اعمال ماده توسط متقاضی یا وکیل در حوزه ریاست قوه قضائیه یا حوزه قضایی استان مربوطه
- ۲. بررسی پرونده توسط کارشناسان و مشاوران اداره کل نظارت قضایی
- ۳. پیشنهاد به رئیس قوه قضائیه
- ۴. در صورت موافقت و تجویز اعاده دادرسی توسط رئیس قوه قضائیه، ارسال پرونده به دیوان عالی کشور
- ۵. رسیدگی مجدد در شعب خاص دیوان عالی کشور و صدور رای مقتضی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این ماده مربوط به نظام نظارتی پیشین و اعمال ریاست و نظارت رئیس قوه قضاییه بر آرای قطعی است و با اصلاحات بعدی قانون آیین دادرسی کیفری (به‌ویژه ماده ۴۷۷) ساختار آن دگرگون شده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: حدود اختیارات رئیس حوزه قضایی در پیشنهاد خلاف بین شرع / دیدگاه ۱: محدود به موارد تصریح‌شده در قانون است / دیدگاه ۲: شامل تفسیر موسع در جرایم مهم نیز می‌شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص بین بودنِ خلاف شرع، میزان تاثیرگذاری درخواست‌های مکرر محکوم‌علیه، نحوه ارجاع پرونده به شعب تشخیص یا دیوان عالی کشور.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای اعمال بند ۲ ماده ۱۸ قانون اصلاح تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب (ماده ۴۷۷ فعلی) و تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه قطعی شماره [شماره دادنامه].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا ماده ۱۸ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب هنوز لازم‌الاجراست؟
خیر، موضوع این ماده در حال حاضر تحت عنوان ماده ۴۷۷ قانون آئین دادرسی کیفری اعمال می‌شود.
آیا درخواست اعمال این ماده موجب وقف اجرای حکم کیفری می‌شود؟
صرف ارائه درخواست موجب توقف نیست مگر اینکه رئیس قوه قضائیه دستور توقف اجرای حکم را صادر کند.
مرجع نهایی برای نقض رای خلاف شرع بین کجا است؟
شعب خاص دیوان عالی کشور که توسط رئیس قوه قضائیه تعیین میشوند.
چه کسانی صلاحیت اعطای مجوز اعاده دادرسی خلاف شرع بین را دارند؟
شخص رئیس قوه قضائیه.
راهنمای کامل: راهنمای جامع و کاربردی «تأمین خواسته» در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای نمونه سیر مراحل اعمال بند 2 ماده 18 قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب در امر کیفری ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.