دعوای نمونه نیابت قضایی برای اعزام متهم زندانی — به زبانِ ساده
نیابت قضایی برای اعزام متهم زندانی، دستوری است که از سوی مقام قضاییِ مرجعِ رسیدگی‌کننده به مرجع قضایی محل تحمل حبسِ متهم صادر می‌شود تا متهمِ زندانی جهت انجام تحقیقات، تفهیم اتهام یا شرکت در جلسه دادگاه به مرجع استعلام‌کننده اعزام گردد. این ابزار قانونی زمانی استفاده می‌شود که متهم در شهر دیگری در زندان به سر می‌برد و امکان حضور مستقیم وی بدون تشریفات نیابت وجود ندارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
مقام قضایی صادرکننده نیابت (دادستان یا قاضی دادگاه) به عنوان طالب نیابت و مرجع قضایی مقصد به همراه زندان محل حبس به عنوان مجری.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ ترافعی و اجرایی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه یا دادسرای محل استقرار زندان (مرجع مجری نیابت) با درخواست دادگاه یا دادسرای رسیدگی‌کننده اصلی.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
برگ نیابت قضایی ممهور به مهر مقام قضایی، برگ اعزام، اوراق مهم پرونده مرتبط با اتهام متهم، دستور قضایی صریح.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع دستور مرجع قضایی صادرکننده و قوانین آیین دادرسی کیفری برای سرعت‌بخشی به تحقیقات زندانیان است؛ معمولاً باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن اجرا شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی مستقل ندارد و از بودجه قوه قضاییه و ضوابط اداری تامین می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تشخیص ضرورت حضور متهم زندانی توسط قاضی پرونده
- ۲. صدور قرار نیابت قضایی و ارسال آن از طریق سیستم الکترونیک قضایی (سماور/سامانه‌های داخلی) به مرجع مقصد
- ۳. ابلاغ نیابت به دادسرا/دادگاه محل زندان و دادستانی کل زندان‌ها
- ۴. دستور اعزام متهم تحت‌الحفظ توسط مرجع مجری نیابت
- ۵. اعزام متهم به مرجع صالح
- ۶. انجام تحقیقات یا اخذ دفاع و بازگرداندن متهم به زندان.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در اعزام زندانی، رعایتِ دقیقِ پروتکل‌های امنیتی و تأمینِ هزینههای انتقال (طبقِ آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها) بر عهده‌ی مرجعِ معطی نیابت است؛ همچنین باید مشخص شود که آیا زندانی باید در بازداشتگاهِ موقتِ مقصد بماند یا بلافاصله پس از تحقیق بازگردانده شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه تأمین هزینه اعزام / دیدگاه ۱: هزینه بر عهده شاکی است / دیدگاه ۲: هزینه بر عهده دولت (دادگستری) است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
ضرورتِ حضورِ فیزیکی متهم در مقابلِ ویدئوکنفرانس، فوریتِ اعزام با توجه به تراکمِ پرونده‌ها، تشخیصِ خطرناک بودنِ متهم برای تعیینِ اسکورت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور نیابت قضایی جهت اعزام متهم زندانی به نام [نام متهم] از زندان [نام شهر] به شعبه [شماره شعبه] دادسرای [نام شهر].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا هزینه اعزام متهم زندانی بر عهده شاکی است؟
خیر، هزینههای اعزام و بدرقه متهم زندانی بر عهده دولت و سازمان زندانهاست.
اگر زندانی از رفتن به دادگاه نیابتی خودداری کند چه می‌شود؟
مرجع مجری نیابت با تنظیم صورتجلسه، امتناع وی را مستند کرده و به مرجع صادرکننده نیابت اعلام می‌نماید.
آیا متهم زندانی می‌تواند وکیل خود را در مرجع مجری نیابت ببیند؟
بله، حق دسترسی به وکیل در تمام مراحل تحقیقاتی برای زندانی محفوظ است.
اعتبار نامه نیابت قضایی چقدر است؟
تا زمان اجرای دستور قضایی یا اعلام انصراف مرجع صادرکننده معتبر است، اما باید با سرعت اجرا شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع و کاربردی «تأمین خواسته» در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای نمونه نیابت قضایی برای اعزام متهم زندانی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.