دعوای اعمال ماده 696 قانون مجازات اسلامی در خصوص رد عین یا مثل مالی و ادا قیمت — به زبانِ ساده
این ماده قانونی ناظر بر مواردی است که فردی به موجب حکم دادگاه محکوم به رد عین، مثل یا قیمت مال دیگری شده و از اجرای حکم استنکاف می‌کند. در این حالت، دادگاه می‌تواند تا زمان اجرای حکم یا ادا دین، محکومعلیه را بازداشت نماید. این ابزار قانونی به منظور تضمین اجرای احکام مالی ناشی از جرایمی مانند سرقت، کلاهبرداری، خیانت در امانت و تخریب استفاده میشود. هدف، فشار بر محکومعلیه برای تسویه دین مالی ناشی از جرم است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
محکوم‌له (شاکی) / محکومعلیه
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری (بخش اجرای احکام)؛ ترافعی؛ مالی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صادرکننده حکم قطعی کیفری (واحد اجرای احکام کیفری)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
حکم قطعی دادگاه کیفری، درخواست کتبی محکوم‌له مبنی بر اعمال ماده 696، گواهی عدم اجرای حکم از واحد اجرای احکام.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
قابل درخواست در زمان اجرای حکم و پس از انقضای مهلت‌های قانونی اجرای داوطلبانه رأی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق هزینه‌های اجرای احکام کیفری.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. صدور حکم قطعی بر محکومیت مالی متهم
- ۲. عدم اجرای حکم توسط محکومعلیه با وجود تمکن یا استنکاف
- ۳. تقدیم درخواست اعمال ماده 696 به واحد اجرای احکام
- ۴. صدور دستور بازداشت محکومعلیه توسط دادستان یا قاضی اجرای احکام تا زمان استیفای مال یا اثبات اعسار.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
ماده ۶۹۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات ۱۳۷۵) در خصوص بازداشت محکومعلیه به دلیل عدم پرداخت محکوم‌به است که با رویه فعلیِ «قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی» (مصوب ۱۳۹۴) تا حد زیادی نسخ شده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نسخِ ماده ۶۹۶ توسط قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی / دیدگاه ۱: ماده ۶۹۶ به طور کامل نسخ شده و بازداشت بابت بدهی مالی (غیر از مهریه و دیه) ممنوع است / دیدگاه ۲: ماده ۶۹۶ در خصوص «رد مال» در جرایم کیفری همچنان به عنوان یک ابزار فشار (نه حبسِ بابتِ دین) قابل اعمال است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا محکومعلیه «ممتنع» است یا «معسر»، تشخیصِ اینکه آیا عدم پرداخت ناشی از سوءنیت است یا ناتوانی مالی، نحوه اعمالِ بازداشت در صورتِ عدم معرفیِ مال.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای بازداشت محکومعلیه به استناد ماده 696 قانون مجازات اسلامی جهت رد مال / ادا قیمت
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا با داشتن حکم اعسار میتوان ماده 696 را اعمال کرد؟
خیر، اگر اعسار محکومعلیه ثابت شود، بازداشت متوقف یا لغو میشود.
آیا این ماده شامل تمام جرایم مالی میشود؟ /
شامل جرایمی که حکم به رد عین، مثل یا قیمت صادر شده باشد.
چه کسی دستور بازداشت را می‌دهد؟
قاضی اجرای احکام کیفری دادگاه صادرکننده حکم.
آیا این بازداشت سابقه کیفری ایجاد می‌کند؟
خیر، بازداشت ناشی از عدم اجرای حکم مالی است و حبس تعزیری محسوب نمی‌شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اعمال حقوقی در نظام حقوقی ایران؛ از تعریف تا آثار قانونی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعمال ماده 696 قانون مجازات اسلامی در خصوص رد عین یا مثل مالی و ادا قیمت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.