دعوای اعطا نیابت جهت احضارمحکوم علیه — به زبانِ ساده
این درخواست زمانی مطرح میشود که محکوم‌علیه پرونده کیفری یا حقوقی در حوزه قضایی دیگری (غیر از دادگاه صادرکننده حکم) سکونت یا حضور داشته باشد. در این حالت، قاضی یا بازپرس برای احضار، جلب یا اجرای حکم، به مرجع قضایی محل اقامت او نیابت قضایی اعطا می‌کند. این فرایند جهت تسریع در دستیابی به محکوم‌علیه و رعایت صلاحیت محلی انجام میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
درخواست‌کننده نیابت (محکومله یا شاکی) / طرف مقابل (محکوم‌علیه یا متهم)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی / امور اجرایی و ترافعی (حسب مورد حقوقی یا کیفری)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه یا دادسرای صادرکننده رای یا معری‌عنه (مبداء) به صلاحیت حوزه قضایی مجری نیابت (مقصد)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
درخواست کتبی نیابت، برگ جلب یا اجرائیه صادره، آدرس دقیق و مدارک شناسایی یا محل حضور جدید محکوم‌علیه
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت عمومی اجرای احکام صادره و عدم شمول مرور زمان اجرای احکام کیفری یا حقوقی (حسب مورد)
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
تابع هزینههای عمومی اجرای احکام و استعلامات (غیرمالی)
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارائه درخواست نیابت توسط شاکی/محکومله
- ۲. بررسی و صدور برگ نیابت توسط قاضی پرونده
- ۳. ارسال نیابت به دادگستری مقصد
- ۴. ثبت در دفتر کل نیابت‌های مقصد و ارجاع به شعب/اجرای احکام
- ۵. اقدام مرجع مجری نیابت جهت احضار یا جلب
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
نیابت برای احضار محکوم‌علیه در مرحله اجرای احکام کیفری صادر میشود و مرجع مجری نیابت موظف است اخطاریه را ابلاغ واقعی یا قانونی نموده و نتیجه را اعلام کند، بدون اینکه اختیار جلب را داشته باشد مگر در صورت تصریح در برگ نیابت و قطعیت حکم به حبس یا جزای نقدی منجر به حبس.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: جواز جلب محکوم‌علیه توسط مرجع مجری نیابت بدون اخطاریه قبلی / دیدگاه ۱: صرف احضار کافی است و جلب نیاز به ابلاغ و انقضای مهلت دارد / دیدگاه ۲: با توجه به اینکه حکم قطعی است، مرجع مجری می‌تواند بلافاصله اقدام به جلب کند. بستگی به قاضی، نوع حکم صادر شده، میزان همکاری محکوم‌علیه، نحوه ابلاغ اوراق قضایی در حوزه مقصد.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور نیابت قضایی به حوزه قضایی [نام شهرستان مقصد] جهت احضار و جلب محکوم‌علیه
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا خود شاکی می‌تواند برگ نیابت را به صورت دستی تحویل بگیرد؟
در برخی موارد با موافقت قاضی، برگ نیابت به صورت مسدوده و سربسته جهت تسریع تحویل شاکی میشود، اما اصل بر ارسال سیستمی است.
اگر مرجع مجری نیابت متهم را پیدا نکند چه میشود؟
نیابت با گزارش منفی ضابطین به دادگاه مبدأ اعاده میشود.
آیا هزینه رفت و آمد مامورین برای اجرای نیابت بر عهده شاکی است؟
هزینههای مربوط به ایاب و ذهاب ضابطین طبق مقررات بر عهده متقاضی (شاکی/محکومله) است.
چه مدت زمانی برای اجرای نیابت قضایی لازم است؟
زمان ثابتی ندارد و بستگی به اقدام مرجع مجری نیابت و نحوه همکاری ضابطان دارد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اعطای وکالت و نمایندگی حقوقی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعطا نیابت جهت احضارمحکوم علیه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.