دعوای صدور حکم دایر بر اعلان استحقاق موکل و دریافت قیمت واقعی و روز ملک — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی اقامه میشود که ملک یا دارایی شخص توسط نهادهای دولتی، عمومی یا شهرداری‌ها بدون طی تشریفات قانونیِ پرداخت قیمت یا به طور غیرمجاز تصرف یا تملک شده و مالک تقاضا دارد دادگاه ابتدا استحقاق او را احراز و سپس خوانده را به پرداخت قیمت واقعی و روز ملک محکوم کند. این خواسته ترکیبی از احراز حق مالکیت/استحقاق و مطالبه بهای روز ملک است. معمولاً در مواردی که توافقی حاصل نشده مطرح می‌گردد.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
مالک ملک (خواهان) علیه سازمان، نهاد یا شهرداری متصرف (خوانده).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت رسمی یا مدارک مثبته مالکیت، مستندات تصرف نهاد دولتی یا شهرداری، کارت ملی، نظریه کارشناسی (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
بدون مرور زمان خاص برای اصل مالکیت؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس بهای خواسته (ارویه اولیه یا تقویم اولیه) محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست اعلان استحقاق و مطالبه قیمت روز
- ۲. ثبت دادخواست
- ۳. ارجاع به دادگاه
- ۴. تعیین کارشناس رسمی برای ارزیابی ملک
- ۵. صدور حکم به نفع خواهان
- ۶. اجرای حکم و دریافت وجه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات سببیت و ورود خسارت مستقیم ناشی از فعل دولت یا نهاد عمومی و لزوم تعیین دقیق تاریخ تملک یا ورود خسارت برای محاسبه قیمت روز طبق نظریه کارشناس رسمی دادگستری.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
مبنای محاسبه قیمت روز: موضوع: تاریخ تقدیم دادخواست یا تاریخ صدور حکم یا تاریخ اجرای رای؟ / دیدگاه ۱: تاریخ اجرای حکم و زمان تادیه ملاک است تا جبران کامل خسارت شود / دیدگاه ۲: تاریخ تقدیم دادخواست یا جلب نظر کارشناس ملاک تعیین بهای عادله است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوه تفسیر اراده مالک در واگذاری ملک، احراز تصرفات واقعی خوانده، پذیرش یا عدم پذیرش نظریه کارشناسی در خصوص قیمت روز.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم دایر بر اعلان استحقاق موکل بر دریافت قیمت واقعی و روز ملک پلاک ثبتی [...] و محکومیت خوانده به پرداخت آن به انضمام خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
تفاوت این دعوا با مطالبه خسارت غصب چیست؟
این دعوا بهطور اختصاصی ناظر بر اراضی تملکشده یا تصرفشده توسط ارگانهاست که قیمت روز ملک مطالبه میشود.
آیا دادگاه خودش قیمت روز را تعیین میکند؟ خیر، موضوع به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع میشود. پرسش: اگر خوانده مدعی مالکیت دولتی باشد چه میشود؟
دادگاه به اسناد مالکیت طرفین رسیدگی و استحقاق خواهان را بررسی میکند.
آیا هزینه کارشناسی به عهده خواهان است؟
بله، در ابتدا خواهان هزینه کارشناسی را پرداخت میکند که جزء خسارات دادرسی محسوب و قابل مطالبه است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع نحوه صدور چک صیادی و قوانین جدید آن ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای صدور حکم دایر بر اعلان استحقاق موکل و دریافت قیمت واقعی و روز ملک ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.