دعوای محکومیت خوانده به پرداخت قیمت روز شش دانگ حقوق عیانی حق ریشه و دسترنج رعیتی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی طرح می‌شود که زارع یا مستأجر یا صاحب حقوق عیانی، حق ریشه، و دسترنج رعیتی در ملکی داشته و مالک یا شخص دیگری بدون رعایت حقوق قانونی، اقدام به سلب تصرف یا تخریب نموده است و خواهان تقاضای مطالبه قیمت روز این حقوق را دارد. این حقوق ناشی از کار، تلاش و سرمایه‌گذاری زارعانه یا ساخت مستحدثات در زمین است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: صاحب حقوق عیانی، حق ریشه و دسترنج / خوانده: مالک زمین یا متصرف جدید
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اسناد مثبته حق ریشه، قراردادهای زراعت، استشهادیه محلی، نظریه کارشناس رسمی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای بدوی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل هزینه دعاوی مالی بر اساس ارزش تعیین‌شده حق ریشه و عیانی.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی
- ۲. ارجاع به دادگاه حقوقی
- ۳. استعلام و تحقیق محلی
- ۴. ارجاع به کارشناس خبره امور زراعی یا ساختمان جهت تعیین قیمت روز عیانی و حق ریشه
- ۵. صدور حکم
- ۶. اجرای احکام
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات سابقه زراعت، احیاء اراضی و تعلق حق ریشه، دسترنج و حقوق عیانی به زارع بر اساس عرف محل و قوانین مربوط به اصلاحات ارضی و کشت موقت.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
مبنای قانونی و نحوه ارزیابی حق ریشه و دسترنج: موضوع: تعلق حق ریشه به زارع در اراضی ملی یا موات یا شخصی / دیدگاه ۱: به رسمیت شناختن حق ریشه و دسترنج رعیتی بر اساس عرف و تقویم آن به قیمت روز / دیدگاه ۲: عدم استحقاق حق ریشه در اراضی ملی و موات یا اراضی فاقد سابقه زراعت قانونی.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز سابقه احیاء و کار روی زمین توسط زارع، تشخیص میزان ارزش افزوده ناشی از کار زارع, استناد به شهادت محلی و تحقیقات مقامی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
محکومیت خوانده به پرداخت قیمت روز ششدانگ حقوق عیانی، حق ریشه و دسترنج رعیتی به انضمام خسارات دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
حق ریشه به چه کسانی تعلق دارد؟
به زارعی که با کار خود ارزش افزوده و آبادی در ملک ایجاد کرده است.
آیا حق ریشه قابل انتقال است؟
بله، با شرایطی عرفاً و قانوناً قابل نقلوانتقال است.
مرجع تشخیص حق ریشه کجاست؟
کارشناس رسمی دادگستری در رشته کشاورزی یا امور ثبتی.
آیا این حقوق با مالک زمین تفاوت دارد؟
بله، مالکیت زمین با مالکیت حقوق عیانی و حق ریشه دو مقوله جداگانه است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع محکومیت کیفری و آثار آن در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای محکومیت خوانده به پرداخت قیمت روز شش دانگ حقوق عیانی حق ریشه و دسترنج رعیتی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.