دعوای احداث بنای غیر مجاز در ملک مشاع زراعی — به زبانِ ساده
احداث بنا یا مستحدثات توسط یکی از شرکا در ملک مشاع زراعی بدون اذن و رضایت سایر شرکا، تصرف در حقوق مالکان دیگر محسوب می‌شود. از آنجا که تصرف در ملک مشاع بدون اجازه تمامی شرکا ممنوع است، شرکای دیگر می‌توانند تقاضای قلع و قمع بنای احداثی و رفع تصرف عدوانى را مطرح نمایند. این دعوا از چالش‌برانگیزترین دعاوی ملکی است زیرا حقوق مالکان مشاعی با یکدیگر تلاقی پیدا می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
یکی یا برخی از شرکای ملک مشاع (خواهان) علیه شریک متخلف و غاصب حقوق مشاعی (خوانده).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
حقوقی؛ ترافعی؛ غیرمالی (از حیث هزینه دادرسی اولیه، اما ماهیت حقی که تبیین می‌شود مرتبط با مال است).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک زراعی.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت مشاعی، گواهی عدم احراز توافق، نظریه کارشناس رسمی دادگستری، تأمین دلیل (در صورت نیاز).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی دادگاه بدوی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی محاسبه و اخذ می‌گردد.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست رفع تصرف مشاعی و قلع و قمع بنا
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه حقوقی و تعیین وقت رسیدگی
- ۴. جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری جهت بررسی وضعیت ملک و احداث بنا
- ۵. صدور حکم و اجرای آن توسط اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در املاک مشاع، هرگونه تصرف بدون اذن سایر شرکا، مصداق تصرف عدوانی یا ممانعت از حق است. احداث بنای غیرمجاز در اراضی زراعی علاوه بر دادگاه حقوقی، در کمیسیون تبصره ۱ ماده ۱ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی نیز قابل پیگیری است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان صدور حکم به قلع و قمع در ملک مشاع / دیدگاه ۱: با توجه به حق مالکیت مشاعی، هر شریک می‌تواند تقاضای قلع و قمع بنای احداثی بدون اذن را بکند / دیدگاه ۲: قلع و قمع بنا در ملک مشاع، موجب ضرر فاحش به شریک دیگر است و باید به مطالبه اجرت‌المثل بسنده کرد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان سخت‌گیری در اجرای قانون حفظ کاربری، پذیرش یا رد ادعای «اذن ضمنی» سایر شرکا، نحوه محاسبه اجرت‌المثل ایام تصرف.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر محکومیت خوانده به قلع و قمع بنای احداثی غیرمجاز در ملک مشاعی پلاک ثبتی [...] و رفع تصرف عدوانی از سهم‌الشرکه خواهان.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا شریک می‌تواند به اندازه سهم خود در ملک مشاع ساختوساز کند؟
خیر، تصرف در ملک مشاع جز با اذن تمام شرکا ممنوع است.
آیا برای قلع و قمع بنای مشاعی نیاز به تخریب کل بناست؟
بستگی به نظر کارشناس دارد، اما معمولاً مستحدثات غیرمجاز قلع و قمع می‌شوند.
آیا این دعوا مالی است یا غیرمالی؟
دعوای رفع تصرف از ملک مشاع و قلع و قمع بنا طبق رویه، غیرمالی محسوب می‌شود.
ضمانت اجرای ساختوساز بدون مجوز در اراضی زراعی چیست؟
علاوه بر قلع و قمع توسط شرکا، جریمههای سنگین جهاد کشاورزی را نیز به دنبال دارد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اخذ پروانه ساخت و احداث ملک در ایران: مراحل، مدارک و قوانین ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای احداث بنای غیر مجاز در ملک مشاع زراعی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.