دعوای تقابل الزام به حضور در دفتر اسناد رسمی و انتقال سند — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که فروشنده یا متعهد از حضور در دفترخانه اسناد رسمی و انتقال رسمی سند ملک یا مال ثبت‌شده خودداری می‌کند. خریدار یا ذی‌نفع (خواهان) با ثبت دادخواست (یا دادخواست تقابل در پاسخ به دعوای دیگر فروشنده)، الزام وی را به احراز مقدمات و حضور در دفترخانه و تنظیم سند رسمی انتقال درخواست می‌نماید.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (یا خواهان تقابل): خریدار/متعهدٌله؛ خوانده (یا خوانده تقابل): فروشنده/مالک رسمی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی - ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع اموال غیرمنقول (ملک) یا محل اقامت خوانده (در اموال منقول).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مبایعه‌نامه یا مبنای تعهد، گواهی عدم حضور دفترخانه (در صورت وجود)، استعلام ثبتی، شناسنامه و کارت ملی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
دادخواست تقابل باید تا پایان اولین جلسه دادرسی ثبت شود. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
دعوای مالی است و هزینه دادرسی بر اساس ارزش منطقه‌ای املاک (در غیرمنقول) یا قیمت خواسته محاسبه و پرداخت می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست (اصلی یا تقابل) در دفتر خدمات قضایی.
- ۲. استعلام مالکیت رسمی توسط دادگاه.
- ۳. تشکیل جلسه رسیدگی و احراز صحت قرارداد.
- ۴. صدور حکم بر الزام به حضور و انتقال سند.
- ۵. قطعی شدن رای.
- ۶. صدور اجراییه و در صورت امتناع خوانده، امضای سند توسط نماینده دادگاه (مأمور اجرا).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزوم استعلام وضعیت ثبتی ملک (پاسخ استعلام باید حاکی از بازداشت نبودن ملک و در رهن نبودن آن باشد) و لزومِ داشتنِ پایان‌کار و صورت‌مجلس تفکیکی برای صدور حکم الزام به تنظیم سند رسمی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان صدور حکم الزام به تنظیم سند رسمی پیش از اخذ پایان‌کار و صورت‌مجلس تفکیکی / دیدگاه ۱: دادگاه باید حکم به الزام به اخذ پایان‌کار و صورت‌مجلس تفکیکی و سپس تنظیم سند بدهد / دیدگاه ۲: دادگاه صرفاً حکم به تنظیم سند می‌دهد و اجرای آن را منوط به فراهم شدن مقدمات توسط محکوم‌علیه می‌داند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا قاضیِ شعبه، دادخواستِ الزام به تنظیم سند را بدونِ وجودِ پایان‌کار و صورت‌مجلس تفکیکی، «زودرس» دانسته و رد می‌کند یا خیر، آیا قاضیِ شعبه، حضورِ نمایندهٔ دادگاه را برای امضای سند کافی می‌داند یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقابل - الزام خوانده تقابل به حضور در دفتر اسناد رسمی شماره [شماره دفترخانه] و انتقال رسمی شش‌دانگ پلاک ثبتی [شماره پلاک] به نام خواهان تقابل به انضمام خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر ملک در رهن باشد میتوان الزام به سند داد؟
باید ابتدا یا همزمان خواسته «الزام به فک رهن» نیز مطرح شود.
اگر فروشنده در دفترخانه حاضر نشود چه می‌شود؟
پس از صدور اجراییه، نماینده دادگاه در دفترخانه حاضر شده و سند را امضا می‌کند.
مهلت ثبت دادخواست تقابل الزام به سند چقدر است؟
تا پایان اولین جلسه دادرسی دعوای اصلی.
آیا گواهی عدم حضور دفترخانه الزامآور است؟
شرط لازم نیست اما اثباتکننده تخلف متعهد است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دعوای متقابل در آیین دادرسی مدنی ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تقابل الزام به حضور در دفتر اسناد رسمی و انتقال سند ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.