دعوای به طرفیت یک شرکت خارجی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی طرح میشود که یک شخص حقیقی یا حقوقی ایرانی قصد اقامه دعوا یا مطالبه حقوق خود (مانند مطالبات قراردادی، خسارت یا عدم تعهد) را علیه یک شرکت تجاری فاقد اقامتگاه قانونی در ایران دارد. با توجه به اینکه شرکت خوانده تابعیت خارجی دارد، رعایت تشریفات خاص آیین دادرسی مدنی برای ابلاغ اوراق قضایی به خارج از کشور الزامی است. این دعوا معمولاً بر اساس قراردادهای بینالمللی یا تعهدات انجامشده در ایران شکل میگیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: شخص ایرانی یا مقیم ایران (حقیقی یا حقوقی) / خوانده: شرکت تجاری خارجی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده در ایران (چنانچه شعبه یا نماینده داشته باشد) یا محل انعقاد قرارداد / اجرای تعهد / وقوع حادثه، و در صورت نداشتن هیچ‌کدام در ایران، دادگاه عمومی حقوقی تهران (بر اساس قوانین داخلی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد مستند دعوا، مدارک اثبات نقض تعهد یا بدهی، اسناد ثبت شرکت خارجی (در صورت وجود)، ترجمه رسمی کلیه مدارک به زبان فارسی، مدارک شناسایی خواهان.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت‌های عمومی مرور زمان و تجدیدنظرخواهی (۲۰ روز پس از ابلاغ)، با این تفاوت که زمان ابلاغ اوراق به خارج از کشور طولانی‌تر بوده و مهلت حضور در دادگاه برای خوانده مقیم خارج بر اساس قانون طولانی‌تر (معمولاً دو ماه یا بیشتر) تعیین میشود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش خواسته (دعوای مالی) محاسبه و اخذ میشود؛ همچنین هزینههای ترجمه رسمی و هزینههای مربوط به ابلاغ اوراق قضایی به خارج از کشور به آن اضافه می‌گردد.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ثبت دادخواست از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادگاه صالح
- ۳. صدور دستور ابلاغ اوراق قضایی به خارج از کشور (از طریق وزارت امور خارجه یا نمایندگی‌های سیاسی)
- ۴. برگزاری جلسه دادرسی
- ۵. صدور رای
- ۶. ابلاغ رای و در نهایت درخواست صدور اجراییه و شناسایی و اجرای حکم در صورت وجود اموال در ایران.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
نحوهٔ ابلاغِ اوراقِ قضایی به شرکتِ خارجی (طبقِ کنوانسیون‌های بینالمللی یا ماده ۳۷۹ قانون آیین دادرسی مدنی) و تعیینِ صلاحیتِ دادگاهِ ایران (بر اساسِ محلِ انعقادِ قرارداد یا محلِ اجرای تعهد).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیتِ دادگاههای ایران در صورتِ وجودِ شرطِ داوری خارجی در قرارداد / دیدگاه ۱: شرطِ داوری خارجی مانعِ صلاحیتِ دادگاهِ ایران است / دیدگاه ۲: اگر قرارداد در ایران اجرا شده یا طرفِ ایرانی است، دادگاهِ ایران صلاحیتِ رسیدگی دارد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا ابلاغِ صورت‌گرفته به نمایندهٔ شرکت در ایران کافی است، آیا قراردادِ فی‌مابین مشمولِ قواعدِ آمرهٔ ایران است یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه وجه به انضمام خسارت دادرسی و تاخیر تأدیه و خسارات قراردادی مقوم به [مقدار مبلغ به ریال/ارز] به انضمام هزینههای ابلاغ بینالمللی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای ابلاغ دادخواست به شرکت خارجی باید هزینه جداگانهای پرداخت کرد؟
بله، هزینههای مربوط به تشریفات دیپلماتیک و ابلاغ بینالمللی بر عهده خواهان است.
اگر شرکت خارجی در ایران شعبه داشته باشد، ابلاغ چگونه انجام میشود؟
ابلاغ به دفتر شعبه یا مدیر شعبه در ایران صورت میگیرد و نیازی به ارسال اوراق به خارج از کشور نیست.
آیا دادگاههای ایران صلاحیت رسیدگی به تمام دعاوی علیه شرکتهای خارجی را دارند؟
خیر، صرفاً در مواردی که موضوع دعوا مربوط به تعهدات انجامشده در ایران یا اموال موجود در ایران باشد یا خوانده در ایران اقامتگاه یا شعبه داشته باشد.
زبان اسناد ارسالی به دادگاه چه باید باشد؟
کلیه اسناد و مدارک خارجی باید توسط مترجم رسمی دادگستری به زبان فارسی ترجمه و تایید شوند.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای به طرفیت یک شرکت خارجی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.