دعوای فسخ معامله به علت غبن فاحشخرید امتیاز مسکن — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که خریدار یک امتیاز مسکن متوجه شود ارزش واقعی امتیاز در زمان معامله بسیار کمتر از ثمن پرداختی بوده و به تعبیری دچار غبن فاحش (ضرر فاحش و غیرقابل چشم‌پوشی) شده است. خریدار با استناد به خیار غبن، دادخواست فسخ معامله را تقدیم دادگاه می‌کند. این حق پس از علم به غبن باید در مدت متعارف اعمال شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: خریدار زیان‌دیده (مغبون) / خوانده: فروشنده امتیاز مسکن (غابن).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انعقاد قرارداد/اجرای تعهد (دادگاه حقوقی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد خرید امتیاز مسکن، فیش‌های واریزی ثمن، نظریه کارشناس رسمی دادگستری (در صورت امکان)، کارت ملی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
خیار غبن فوراَ باید پس از علم به غبن اعمال شود (فوریت عرفی دارد و تأخیر غیرمتعارف موجب سقوط خیار است). مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش معاملاتی خواسته (ارزش امتیاز مورد معامله) به عنوان دعوای مالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی جهت اعلام فسخ (اختیاری ولی مفید) ->
- ۲. تنظیم دادخواست فسخ معامله به علت غبن فاحش ->
- ۳. ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ->
- ۴. ارجاع به دادگاه و ارجاع امر به کارشناس رسمی جهت تعیین ارزش واقعی روز معامله ->
- ۵. صدور حکم به فسخ معامله و استرداد ثمن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
فوریت در خیار غبن (فوریت عرفی پس از علم به غبن) و عدم اسقاط کافه خیارات به ویژه خیار غبن فاحش یا افحش در متن قرارداد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مبدأ محاسبه زمان فوریت خیار غبن در امتیازهای مسکن (زمان انعقاد قرارداد یا زمان انتقال قطعی و آماده‌سازی زمین) / دیدگاه ۱: از تاریخ انعقاد قرارداد اولیه / دیدگاه ۲: از تاریخ کشف واقع و کارشناسی یا زمان تحویل و انتقال رسمی.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نظر کارشناس رسمی دادگستری درباره میزان تفاوت قیمت (فاحش یا افحش بودن)، تشخیص عرفیِ علم غاصبانه یا جاهلانه خریدار به قیمت روز بازار در زمان خرید امتیاز.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
فسخ معامله خرید امتیاز مسکن موضوع قرارداد مورخ... به علت غبن فاحش و استرداد ثمن دریافتی به انضمام خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
منظور از غبن فاحش چیست؟
تفاضل قیمت معامله با قیمت واقعی به میزانی باشد که در عرف قابل اغماض نباشد.
آیا شرط اسقاط کلیه خیارات مانع این دعوا است؟
بله، اگر در قرارداد عبارت «کافه خیارات حتی غبن فاحش اسقاط شد» درج شده باشد، دعوا مسموع نیست مگر اینکه جهل به آن ثابت شود.
آیا فوریت در خیار غبن شرط است؟
بله، مغبون باید پس از علم به غبن، فوراً خیار خود را اعمال کند و تأخیر موجب سقوط آن میشود.
پس از فسخ، تکلیف امتیاز و پول چیست؟ /
امتیاز به فروشنده برمیگردد و ثمن پرداختی به خریدار مسترد میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع فسخ قرارداد؛ شرایط، آثار و نحوه اعمال آن در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای فسخ معامله به علت غبن فاحشخرید امتیاز مسکن ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.