دعوای مطالبه وجه ریال بابت وجه التزام عدولاز معامله و الزام به انتقال رسمی — به زبانِ ساده
این دعوا هنگامی اقامه می‌شود که یکی از طرفین معامله (معمولاً فروشنده) از انجام تعهد خود مبنی بر انتقال رسمی ملک سر باز زده و طرف مقابل درخواست مطالبه وجه التزام (جریمه پیش‌بینی شده در قرارداد برای تخلف) به همراه الزام به انتقال رسمی ملک را دارد. این دعوا ضمانت اجرای تخلف از شرط فعل (انتقال سند) است. خواهان خواستار جبران خسارت ناشي از تاخیر یا عدول از معامله بر اساس توافق طرفین می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: متعهدله (خریدار) / خوانده: متعهد (فروشنده)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک یا محل اقامت خوانده
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد اصلی (مبایعه‌نامه)، گواهی عدم حضور در دفترخانه، کارت ملی و شناسنامه
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس میزان وجه التزام مطالبه شده و ارزش خواسته مالی محاسبه می‌شود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست مطالبه وجه التزام و الزام به انتقال
- ۲. ار송 به دادگاه حقوقی
- ۳. جلسه رسیدگی و بررسی مفاد قرارداد
- ۴. صدور حکم
- ۵. تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض)
- ۶. صدور اجراییه و توقیف اموال خوانده برای وصول وجه التزام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
بررسی همزمان مشروعیت مطالبه وجه التزام و دعوای اصلی (الزام به تنظیم سند)، زیرا در برخی رویه‌ها مطالبه وجه التزامِ عدمِ انتقال، با درخواستِ الزام به انتقال قابل جمع نیست مگر اینکه شرطِ تخلف به صورت جایگزین یا مستقل پیش‌بینی شده باشد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان جمع بین وجه التزام عدول از معامله و خواسته اصلیِ الزام به انتقال رسمی / دیدگاه ۱: وجه التزام خسارتِ عدم انجام تعهد است و با اصلِ انجام تعهد قابل جمع نیست / دیدگاه ۲: وجه التزامِ خسارتِ تأخیر یا عدول موقت است و با درخواست الزام به انتقال قابل جمع است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر عبارات منفته در قرارداد (اینکه آیا وجه التزام به عنوان بدلِ تعهد است یا ضمِ تعهد)، احراز اراده مشترک متعاملین در هنگام امضای شرط خسارت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به انتقال رسمی ملک موضوع قرارداد و مطالبه وجه التزام قراردادی به مبلغ ... ریال به انضمام خسارت دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا وجه التزام بیش از نرخ تورم قابل مطالبه است؟
اگر مبلغ مشخصی در قرارداد به عنوان وجه التزام تعیین شده باشد، دادگاه بههمان میزان رای می‌دهد مگر اینکه خلاف نظم عمومی باشد.
آیا برای مطالبه وجه التزام نیاز به اثبات ورود خسارت است؟
خیر، طبق ماده ۲۳۰ قانون مدنی اگر وجه التزام مقرر شده باشد، دادگاه نمی‌تواند طرف را به کمتر یا بیشتر محکوم کند و اثبات ورود خسارت لازم نیست.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک.
آیا امکان توقیف اموال خوانده برای وجه التزام وجود دارد؟
بله، پس از صدور حکم قطعی یا با درخواست تامین خواسته.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه وجه و طلب در حقوق ایران: مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه وجه ریال بابت وجه التزام عدولاز معامله و الزام به انتقال رسمی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.