دعوای اقدام به استرداد مدارک خرید واهی ملک — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شخصی تحت عنوان فروش ملک غیرواقعی یا واهی، مدارک، اسناد هویتی یا چِک‌ها و وجوهی را از خریب‌کار یا متقاضی اخذ کرده و پس از آشکار شدن کلاهبرداری یا فساد معامله، از استرداد آن‌ها خودداری می‌کند. خواهان به دنبال پس گرفتن مدارک و اسناد خود از دست فرد سودجو است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (مالک مدارک / خریدار فریب‌خورده) و خوانده (فروشنده واهی یا دارنده مدارک).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری (به عنوان مقدمه یا همزمان با کلاهبرداری) یا حقوقی (استرداد سند و مدارک)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی یا دادسرای عمومی و انقلاب (بسته به اینکه دعوا با عنوان کیفری کلاهبرداری مطرح شود یا حقوقی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی، رسیدهای تحویل مدارک، پیامکها یا قرارداد واهی تنظیم‌شده، اظهارنامه رسمی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع قواعد عمومی مرور زمان حقوقی یا کیفری.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (استرداد سند).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی برای استرداد مدارک
- ۲. تنظیم دادخواست استرداد اسناد و مدارک یا شکواییه کلاهبرداری
- ۳. ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. رسیدگی در دادگاه یا دادسرا
- ۵. صدور حکم و اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این دعوا معمولاً با عنوان «استرداد اسناد» مطرح می‌شود. اگر مدارکِ خرید، صوری (واهی) بوده باشد، اثباتِ عدمِ وقوعِ معامله (بطلانِ قرارداد) مقدم بر استرداد است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: ماهیتِ دعوا / دیدگاه ۱: دعوا صرفاً مالی است و باید هزینه دادرسیِ غیرمالی پرداخت شود / دیدگاه ۲: دعوا را مالی تلقی کرده و خواهان باید هزینه دادرسی را بر اساسِ ارزشِ ملکِ موضوعِ مدارک بپردازد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا قاضی مدارک را «سندِ مالکیت» می‌داند یا «اوراقِ عادی»؟، آیا قاضی برای اثباتِ واهی بودن، نیاز به طرحِ دعوایِ مستقلِ «اعلامِ بطلان» دارد؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
استرداد اسناد و مدارک و اوراق متعلق به خواهان به انضمام خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر هیچ رسیدی از تحویل مدارک نداشته باشیم چه کنیم؟
میتوان از طریق شهادت شهود، پرینت پیامکها و امارات قضایی اثبات کرد که مدارک نزد خوانده است.
آیا این دعوا کیفری است یا حقوقی؟
اگر همراه با فریب و جرم باشد کیفری (کلاهبرداری) است، وگرنه به صورت حقوقی با خواسته استرداد سند قابل طرح است.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا دادسرا.
آیا میتوان خسارت تاخیر دریافت کرد؟
در خصوص استرداد مدارک، خسارت عمدتاً معطوف به هزینههای دادرسی و جبران خسارات اثباتشده است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک؛ مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اقدام به استرداد مدارک خرید واهی ملک ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.