دعوای جلب ثالث — به زبانِ ساده
جلب ثالث نهادی است که به موجب آن، هر یک از اصحاب دعوا (خواهان یا خوانده) می‌توانند شخص ثالثی را که خارج از دعوای اصلی است، برای دفاع از حقوق خود یا کمک به محکومیت طرف مقابل به دادگاه جلب کنند. این نهاد زمانی استفاده می‌شود که شخص ثالث در دعوای مطروحه ذی‌نفع بوده یا صدور حکم در دعوای اصلی نسبت به او موثر باشد یا او را در قبال یکی از طرفین مسئول جبران خسارت بداند. دادخواست جلب ثالث باید تا پایان جلسه اول دادرسی (در مرحله بدوی) تقدیم شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهانِ جلب ثالث: یکی از اصحاب دعوای اصلی (خواهان یا خوانده) / خواندهِ جلب ثالث: شخص ثالثی که به دادرسی فراخوانده می‌شود.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
تبعی (وابسته به دعوای اصلی)؛ ترافعی؛ مالی یا غیرمالی تبعیت از دعوای اصلی دارد.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
همان دادگاهی که دعوای اصلی در آن مطرح است (دادگاه صالح به رسیدگی دعوای اصلی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
دادخواست جلب ثالث، تصویر مصدق اوراق دعوای اصلی (دادخواست و ضمایم)، مدارک و مستندات اثبات مسئولیت یا ارتباط شخص ثالث با موضوع دعوا.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
در مرحله بدوی، حداکثر تا پایان جلسه اول دادرسی؛ در مرحله تجدیدنظر، دعوای جلب ثالث قابل طرح نیست (مگر شرایط خاص قانونی نامطمئن).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
تابع دعوای اصلی است (اگر دعوای اصلی مالی باشد، هزینه جلب ثالث نیز بر اساس مالی بودن و ارزش آن محاسبه می‌شود).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تقدیم دادخواست جلب ثالث توسط یکی از اصحاب دعوا پیش یا در حین جلسه اول دادرسی
- ۲. ارجاع دادخواست به همان شعبه رسیدگی‌کننده به دعوای اصلی
- ۳. ابطال یا پذیرش توأم با دعوای اصلی جهت رسیدگی هم‌زمان
- ۴. صدور رای واحد در خصوص دعوای اصلی و جلب ثالث.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
رعایتِ مهلتِ قانونی (قبل از پایانِ اولین جلسهٔ دادرسی) و لزومِ وجودِ «ارتباطِ کامل» یا «وحدتِ منشأ» بینِ دعوای اصلی و دعوای جلبِ ثالث (ماده ۱۳۵ قانون آیین دادرسی مدنی).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکانِ جلبِ ثالث در مرحلهٔ تجدیدنظر / دیدگاه ۱: جلبِ ثالث فقط در مرحلهٔ بدوی ممکن است / دیدگاه ۲: در صورتِ وجودِ جهاتِ جدید یا ضرورتِ تبیینِ حقایق، در تجدیدنظر نیز با شرایطی پذیرفته است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا دعوای جلبِ ثالث برای اطالهٔ دادرسی مطرح شده است، آیا ارتباطِ بینِ دعوای اصلی و جلبِ ثالث به اندازه‌ای هست که رسیدگیِ توأم را توجیه کند.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
جلب ثالث (خوانده ثالث) و تقاضای محکومیت وی به پرداخت [یا انجام تعهد] به انضمام خسارات دادرسی توأم با دعوای اصلی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا خوانده دعوای اصلی هم می‌تواند شخص ثالثی را به دادگاه جلب کند؟
بله، هم خواهان و هم خوانده دعوای اصلی حق جلب ثالث را دارند.
تا چه زمانی می‌توان دادخواست جلب ثالث داد؟
در مرحله بدوی تا پایان جلسه اول دادرسی باید تقدیم شود.
آیا جلب ثالث در مرحله تجدیدنظر امکان‌پذیر است؟
خیر، قانوناً در مرحله تجدیدنظر امکان طرح دعوای جلب ثالث وجود ندارد.
آیا حکم صادره نسبت به جلب‌شونده قابل اعتراض است؟
بله، شخص ثالثی که جلب شده است حق تجدیدنظرخواهی و اعتراض (در صورت غیابی بودن) را دارد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع جلب در حقوق ایران: از احضاریه تا حکم جلب سیار ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای جلب ثالث ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.