دعوای الزام به انجام تعهد و پرداخت بدهی مالیات مشاغل — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که شخصی (معمولاً فروشنده یا شریک) متعهد شده باشد بدهی مالیاتی مربوط به یک شغل یا ملک را پرداخت کند اما از انجام آن استنکاف می‌ورزد. در این حالت، طرف مقابل که در معرض پیگرد اداره مالیات قرار گرفته یا ملکش توقیف شده، از دادگاه می‌خواهد که متعهد را به پرداخت بدهی مالیاتی ملزم کند. این دعوا برای جلوگیری از ضرر و زیان ناشی از توقیف اموال یا ممنوع‌الخروجی طرح میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: ذی‌نفع (مثلاً خریدار یا شریک جدید) / خوانده: متعهد به پرداخت مالیات (مثلاً فروشنده یا شریک سابق).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع ملک (در صورت مرتبط بودن با ملک).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد یا توافق‌نامه کتبی مبنی بر تعهد خوانده به پرداخت مالیات، برگ تشخیص یا قطعی مالیاتی، اظهارنامه رسمی (در صورت وجود)، مدارک مالکیت یا شراکت.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع مرور زمان عمومی (۱۰ سال برای اسناد عادی، ۲۰ سال برای اسناد رسمی)؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس مبلغ بدهی مالیاتی (طبق تعرفه هزینه دادرسی دعاوی مالی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه
- ۴. رسیدگی و صدور رأی
- ۵. صدور اجراییه
- ۶. اجرای حکم (توقیف اموال خوانده در صورت عدم پرداخت).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تفکیک بدهی قطعی مالیاتی از مالیات‌های علی‌الراس و لزوم اثبات احراز شرایط قانونی برای مطالبه خسارت دادرسی و تاخیر تادیه در تعهدات مالیاتی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان مطالبه خسارت دیرکرد از مودی پیش از صدور برگ قطعی و ابلاغ قانونی آن / دیدگاه ۱: خسارت از تاریخ سررسید قانونی تعلق می‌گیرد / دیدگاه ۲: خسارت تنها از تاریخ قطعیت و مطالبه رسمی قابل احتساب است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان پذیرش اسناد عادی مودی در اثبات پرداخت‌های داخلی، نحوه تفسیر قراردادهای تنظیمی میان شرکا راجع به پرداخت مالیات، پذیرش یا عدم پذیرش فورس‌ماژور در عدم پرداخت مالیات به دلیل مشکلات بانکی یا سیستمی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به پرداخت بدهی مالیاتی موضوع قرارداد مورخ ... به مبلغ ... ریال به اداره امور مالیاتی و فک رهن/رفع توقیف از ملک/حساب بانکی به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا میتوانم خودم مالیات را بدهم و بعد از او بگیرم؟
بله، میتوانید تحت عنوان «مطالبه وجه» یا «استرداد ثمن» اقدام کنید، اما دعوای «الزام به انجام تعهد» برای زمانی است که هنوز مالیات را پرداخت نکردهاید.
آیا اداره مالیات به حکم دادگاه اهمیت می‌دهد؟
اداره مالیات قانوناً مکلف به دریافت مالیات از مودی است، اما با حکم دادگاه میتوانید علیه خوانده اجراییه صادر کنید.
اگر خوانده فوت کند چه میشود؟
تعهدات مالی به وراث منتقل میشود و باید علیه ورثه طرح دعوا کنید.
هزینه دادرسی چگونه محاسبه میشود؟
بر اساس مبلغ بدهی مالیاتی که در دادخواست قید میکنید.
راهنمای کامل: راهنمای جامع الزام به تنظیم سند رسمی و ایفای تعهدات قراردادی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به انجام تعهد و پرداخت بدهی مالیات مشاغل ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.