دعوای الزام به انجام تعهدات قراردادی استقرار بنا — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که یکی از طرفین قرارداد (پیمانکار یا سازنده) از اجرای تعهد خود مبنی بر استقرار بنا، ساخت یا نصب سازه‌های موضوع قرارداد در مهلت مقرر خودداری کند. خواهان با طرح این دعوا از دادگاه می‌خواهد که خوانده را به اجرای دقیق مفاد قرارداد و استقرار بنا محکوم نماید. این دعوا از جمله دعاوی شایع در حوزه ساخت‌وساز و قراردادهای عمرانی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارفرما یا صاحب کار / خوانده: پیمانکار، سازنده یا متعهد استقرار بنا
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (در صورتی که ارزش مالی استقرار بنا قابل تقویم باشد) یا غیرمالی (بسته به مفاد قرارداد)؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک یا محل اقامت خوانده یا محل انعقاد/اجرای قرارداد
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل قرارداد تنظیمی، مدارک اثبات مالکیت یا سمت، گواهی عدم انجام تعهد (اظهارنامه رسمی، تأمین دلیل)، صورتجلسات تنظیمی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع قواعد عمومی مرور زمان حقوقی؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش تقویم‌شده خواسته در دعاوی مالی (درصد مشخصی از ارزش خواسته) یا هزینه ثابت دعاوی غیرمالی
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی برای انجام تعهد
- ۲. تنظیم و ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه و تعیین وقت رسیدگی
- ۴. جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری در صورت نیاز
- ۵. صدور رأی و قطعی شدن آن
- ۶. صدور اجراییه و اجرای حکم از طریق واحد اجرای احکام
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
«استقرارِ بنا» معمولاً به معنایِ تجهیزِ کارگاه و شروعِ عملیاتِ فیزیکی است؛ باید دقیقاً مشخص شود که آیا منظور، تحویلِ زمین است یا شروعِ عملیاتِ ساختمانی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسئولیتِ هزینه‌هایِ استقرار در صورتِ تأخیرِ کارفرما در تحویلِ زمین / دیدگاه ۱: کارفرما باید تمامِ هزینه‌هایِ استقرارِ مجدد را بپردازد / دیدگاه ۲: پیمانکار باید هزینه‌ها را مدیریت می‌کرد و فقط خسارتِ مستقیم قابلِ مطالبه است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوهٔ محاسبهٔ خسارتِ ناشی از «توقفِ استقرار»، میزانِ سخت‌گیری در پذیرشِ فاکتورهایِ هزینه‌کردِ پیمانکار، تفسیرِ قاضی از «زمانِ شروعِ قرارداد» (آیا از تاریخِ ابلاغ است یا تحویلِ زمین).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به استقرار بنا و ساخت/نصب سازه موضوع قرارداد مورخ [تاریخ] به انضمام کلیه خسارات دادرسی و تأخیر تأدیه
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا قبل از طرح دعوا ارسال اظهارنامه الزامی است؟
بله، ارسال اظهارنامه برای اثبات امتناع خوانده از انجام تعهد بسیار راه‌گشا و در برخی قراردادها الزامی است.
اگر خوانده توانایی مالی یا فنی استقرار بنا را نداشته باشد چه میشود؟
دادگاه حکم به الزام میدهد و در صورت عدم امکان اجرا، مقررات ماده ۲۳۸ قانون مدنی (انجام تعهد به خرج متعهد توسط دیگری) اعمال میشود.
آیا میتوان همزمان خسارت تأخیر تعهد را مطالبه کرد؟
بله، مطالبه خسارت درجشده در قرارداد یا خسارت قانونی به همراه اصل تعهدامکانپذیر است.
هزینه دادرسی این دعوا چگونه محاسبه میشود؟
اگر خواسته وجه نقد یا قابل تقویم به ارزش مالی مشخص باشد بر اساس تعرفه دعاوی مالی وگرنه به صورت دعاوی غیرمالی محاسبه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع الزام به تنظیم سند رسمی و ایفای تعهدات قراردادی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به انجام تعهدات قراردادی استقرار بنا ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.