دعوای تصرف غیر قانونی کارگاه پیمانکاری — به زبانِ ساده
تصرف غیر قانونی کارگاه پیمانکاری زمانی رخ می‌دهد که کارفرما یا شخص ثالث بدون مجوز قانونی و خارج از مفاد قرارداد، مانع از دسترسی پیمانکار به کارگاه شده یا کنترل آن را به زور سلب می‌کند. این اقدام عموماً مصداق ممانعت از حق، تصرف عدوانی یا حتی جرمِ غصب و مزاحمت ملکی است. پیمانکار برای احقاق حق و بازگرداندن وضعیت به سابق، ناچار به طرح دعوا در مراجع قضایی می‌شود. این اقدام فوراً روند اجرای پروژه را متوقف کرده و خسارات مالی فراوانی به همراه دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: پیمانکار (متصرف سابق) / خوانده: کارفرما یا شخص ثالثِ متصرف
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (در صورت مطالبه خسارت) و غیرمالی (در دعوای تصرف عدوانی/ممانعت از حق)؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک (کارگاه)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد پیمانکاری، صورتجلسات تحویل کارگاه، سند مالکیت یا اجاره (در صورت وجود)، تامین دلیل، شهادت شهود، استشهادیه محلی، گزارش کلانتری یا تامین دلیل شورای حل اختلاف
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت مرور زمان خاصی برای دعوای تصرف عدوانی حقوقی وجود ندارد اما فوریت در طرح دعوا برای اثبات سبق تصرف مهم است. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی مندرج در تعرفه خدمات قضایی سالانه (و در صورت مطالبه خسارت، بر اساس ارزش خواسته مالی)
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست رفع تصرف عدوانی یا ممانعت از حق
- ۲. ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه صالح و تعیین وقت رسیدگی
- ۴. حضور در جلسه دادگاه و ارائه مستندات
- ۵. صدور رای و درخواست صدور اجراییه برای رفع تصرف
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
دعوای رفع تصرف عدوانی یا تخلیه کارگاه نیازمند اثبات سبق تصرف خواهان و لحوق تصرف عدوانی خوانده بدون رضایت یا مجوز قانونی است و معمولاً با دستور موقتِ توقف عملیات اجرایی همراه می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان طرح دعوای تصرف عدوانی توسط پیمانکار علیه کارفرما در قراردادهای دولتی / دیدگاه ۱: کارگاه در تصرف قانونی کارفرماست و پیمانکار تنها حق دسترسی دارد، پس دعوای تصرف مسموع نیست / دیدگاه ۲: تصرف فیزیکی پیمانکار ملاک است و خروج اجباری وی تصرف عدوانی محسوب می‌شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص مرز بین اعمال حقوق قانونی کارفرما مبنی بر خلع پیمان (طبق شرایط عمومی پیمان) و تصرف عدوانی فیزیکی، نحوه ارزیابی اراده طرفین در زمان ورود به کارگاه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
رفع تصرف عدوانی و ممانعت از حق از کارگاه پیمانکاری واقع در […] و مطالبه خسارات دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا پیمانکار می‌تواند بدون دادگاه قفل کارگاه را بشکند؟
خیر، این کار جرم بوده و تحت عنوان ورود به عنف یا تخریب قابل پیگیری است.
آیا برای این دعوا حتماً باید سند مالکیت داشت؟
خیر، در دعوای تصرف عدوانی، اثبات «سبق تصرف» (تصرف قبلی) کافی است و نیازی به ارائه سند مالکیت نیست.
اگر کارفرما کارگاه را به خاطر اختلاف مالی بگیرد قانونی است؟
خیر، حتی اگر پیمانکار بدهکار باشد، کارفرما حق خودسرانه تصرف کارگاه را ندارد و باید از طریق دادگاه اقدام کند.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع کارگاه.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دعاوی تصرف عدوانی در حقوق ایران؛ از تعریف تا نحوه طرح دعوا ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تصرف غیر قانونی کارگاه پیمانکاری ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.