دعوای شماره 191 شکوائیه بر علیه کسی که به قصد اضرار به غیر یا تشویق اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله نامه شکواییه اعمال بر — به زبانِ ساده
این شکواییه زمانی مطرح میشود که شخصی با ارسال نامه، شکواییه یا اوراق دیگر به قصد اضرار به غیر، تشویش اذهان عمومی یا تشویش مقامات رسمی، مطالب کذب یا افعالی را به دروغ به دیگران نسبت دهد. هدف از این جرم، حمایت از حیثیت، آبرو و امنیت روانی اشخاص و جامعه در برابر افترا و نشر اکاذیب مکتوب است. شاکی تقاضای تعقیب کیفری و مجازات نشردهنده مطالب کذب را دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (شخصی که آبرو یا منافعش به خطر افتاده یا مقام رسمی مورد هدف) و مشتکی‌عنه (شخصی که نامه یا شکواییه حاوی مطالب کذب را ارسال کرده است).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل گذشت (در خصوص اشخاص خصوصی) / غیرقابل گذشت (در صورت تشویش اذهان عمومی یا لطمه به مقامات رسمی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا و دادگاه کیفری محل وقوع جرم (ارسال‌کننده نامه یا محل دریافت).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی شاکی، اصل یا تصویر برابر با اصل نامه، شکواییه یا اوراق حاوی مطالب کذب، شهادت شهود یا مطلعین، نظریه کارشناس خط (در صورت نیاز).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان جرایم تعزیراتی؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی دادگاه بدوی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی کیفری بر اساس تعرفه خدمات قضایی ثبت شکواییه.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه دقیق با ذکر مستندات
- ۲. ثبت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادسرا و احضار مشتکی‌عنه جهت اخذ دفاعیات
- ۴. بررسی ارکان جرم نشر اکاذیب و سوءنیت
- ۵. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه
- ۶. صدور حکم قطعی یا قابل تجدیدنظر
- ۷. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این مورد مربوط به ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی (نشر اکاذیب) است. نکته حیاتی، اثباتِ «کذب بودنِ» مطالب و «قصدِ اضرار» است. صرفِ ارسالِ نامه به مقامات، اگر حاویِ مطالبِ خلافِ واقع باشد، جرم‌انگاری شده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مفهومِ «تشویشِ اذهان عمومی» / دیدگاه ۱: باید حتماً جامعه یا گروهِ بزرگی از مردم تحتِ تأثیر قرار گرفته باشند / دیدگاه ۲: همین که نامه به مقاماتِ رسمی ارسال شده و پتانسیلِ ایجادِ بدبینی نسبت به سیستم را داشته باشد، کافی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا مطالبِ نامه «کذب» بوده یا صرفاً «نقدِ تند»، آیا قصدِ متهم واقعاً «اضرار» بوده یا «تظلم‌خواهی»، آیا نامه حاویِ «اسرارِ مگو» بوده یا اطلاعاتِ عمومی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به اتهام نشر اکاذیب و افترا به وسیله نامه/شکواییه به قصد اضرار به غیر/تشویش اذهان عمومی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا ارسال نامه سرگشاده هم شامل این ماده میشود؟
بله، اگر به قصد تشویش اذهان یا اضرار باشد جرم محسوب میشود.
تفاوت نشر اکاذیب با افترا چیست؟
افترا نسبت دادن جرم مشخص به دیگری است که نتواند آن را اثبات کند، اما نشر اکاذیب طیف وسیع تری از اخبار کذب را در بر می‌گیرد.
آیا اثبات کذب بودن مطالب به عهده شاکی است؟
بله، شاکی باید کذب بودن ادعاهای مطرح شده در نامه را ثابت کند.
آیا این جرم حبس دارد؟
بسته به میزان جرم و تشخیص دادگاه، مجازات حبس یا جزای نقدی در قانون پیش‌بینی شده است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دریافت و تغییر شماره ملی و رفع مشکلات مربوط به آن ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای شماره 191 شکوائیه بر علیه کسی که به قصد اضرار به غیر یا تشویق اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله نامه شکواییه اعمال بر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.