دعوای الزام به انجام تعهد در پرداخت بدهی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شخصی (مدیون) در برابر دیگری (داین) تعهد به پرداخت مبلغی پول یا انجام کاری (که ماهیت مالی دارد) داشته باشد و با وجود سررسید، از انجام آن خودداری کند. این یکی از رایج‌ترین دعاوی حقوقی است که برای وصول مطالبات ناشی از قراردادها، چک، سفته یا تعهدات شفاهی (با اثبات) طرح می‌شود. هدف از این دعوا، دریافت حکم دادگاه برای توقیف اموال مدیون و وصول طلب است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: طلبکار (داین) / خوانده: بدهکار (مدیون).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل اجرای تعهد.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد، سفته، چک، رسید عادی، شهادت شهود، اقرارنامه، یا هر مدرک اثبات‌کننده بدهی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع مرور زمان عمومی؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
۳.۵ درصد مبلغ خواسته (تا سقف مشخص) و برای مبالغ بالاتر ۲ درصد.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه (اختیاری اما توصیه می‌شود)
- ۲. تنظیم دادخواست
- ۳. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۴. رسیدگی و صدور حکم
- ۵. صدور اجراییه
- ۶. توقیف اموال و وصول طلب.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزوم اثبات سررسید دین و حال شدن آن، و همچنین تعیین دقیق نوع ارز یا وجه رایج موضوع تعهد با توجه به نوسانات اقتصادی و قوانین مربوط به کاهش ارزش پول.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه محاسبه خسارت تاخیر تادیه در تعهدات ارزی یا تعهدات با مبالغ کلان و نامتعارف / دیدگاه ۱: اعمال شاخص تورم بانک مرکزی به طور مطلق / دیدگاه ۲: بررسی سود واقعی یا خسارت وارده بر اساس توافقات ضمنی یا نرخ‌های روز بازار.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوه احراز تمکن مالی یا عدم تمکن بدهکار (اعسار)، پذیرش تهاتر میان مطالبات متقابل طرفین، تفسیر اراده طرفین در قراردادهای مبهم راجع به نحوه پرداخت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه مبلغ ... ریال بابت اصل بدهی به انضمام خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید تا زمان اجرای حکم و کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا می‌توانم قبل از صدور حکم اموالش را توقیف کنم؟
بله، با درخواست «تأمین خواسته» و پرداخت خسارت احتمالی (در صورت نیاز).
خسارت تأخیر تأدیه چگونه محاسبه می‌شود؟
بر اساس شاخص تورم بانک مرکزی از زمان سررسید تا زمان پرداخت.
اگر بدهکار هیچ مالی نداشته باشد چه؟
میتوانید حکم جلب او را بگیرید (ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی).
آیا برای مبالغ کم هم باید به دادگاه رفت؟
اگر مبلغ زیر ۲۰ میلیون تومان باشد، در شورای حل اختلاف رسیدگی می‌شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع الزام به تنظیم سند رسمی و ایفای تعهدات قراردادی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به انجام تعهد در پرداخت بدهی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.