دعوای الزام به تحویل مبیع — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که فروشنده پس از انعقاد قرارداد بیع، از تحویل کالا (مبیع) به خریدار خودداری می‌کند. خریدار با طرح این دعوا از دادگاه می‌خواهد که فروشنده را ملزم به تسلیم و تحویل کالا نماید. این دعوا در خصوص اموال منقول و غیرمنقول کاربرد دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: خریدار / خوانده: فروشنده
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع مال (در صورت غیرمنقول بودن)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد بیع (مبایعه‌نامه)، رسید پرداخت ثمن، اظهارنامه (در صورت نیاز)، مدارک شناسایی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد، اما تأخیر طولانی ممکن است موجب ادعای مرور زمان یا اسقاط حق شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش معاملاتی یا قیمت منطقه‌ای (برای اموال غیرمنقول) یا قیمت مقوم شده (برای اموال منقول) محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه
- ۴. رسیدگی و صدور حکم
- ۵. صدور اجراییه
- ۶. اجرای حکم توسط واحد اجرای احکام
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
شرط اصلی پذیرش دعوای تحویل مبیع، اثبات مالکیت رسمی فروشنده (در اموال ثبت‌شده) یا مالکیت قانونی (در اموال منقول) و همچنین تسویه ثمن یا آمادگی خواهان برای پرداخت باقی‌مانده ثمن است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزوم یا عدم لزوم تقدم دعوای الزام به تنظیم سند رسمی بر دعوای تحویل مبیع در اموال غیرمنقول ثبت‌شده / دیدگاه ۱: تحویل مبیع غیرمنقول بدون تنظیم سند رسمی مسموع نیست / دیدگاه ۲: تحویل مبیع از آثار قانونی قرارداد است و ربطی به سند رسمی ندارد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص آماده بودن مبیع برای تسلیم، تعیین خسارت‌های ناشی از تاخیر در تحویل، تفسیر مفاد قرارداد در خصوص ضمانت اجرای عدم تحویل به موقع.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به تحویل و تسلیم مبیع (مورد معامله) به انضمام کلیه خسارات دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر فروشنده مبیع را به شخص دیگری فروخته باشد چه؟
باید دعوای ابطال سند یا فروش مال غیر نیز مطرح شود.
آیا قبل از دادخواست باید اظهارنامه فرستاد؟
الزامی نیست اما برای اثبات مطالبه و شروع خسارت تأخیر تأدیه بسیار مفید است.
هزینه دادرسی چگونه محاسبه می‌شود؟
بر اساس قیمت مقوم شده در دادخواست (برای اموال منقول) یا ارزش معاملاتی (برای غیرمنقول).
اگر مبیع در تصرف شخص ثالث باشد چه؟
باید شخص ثالث نیز طرف دعوا قرار گیرد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع الزام به تنظیم سند رسمی و ایفای تعهدات قراردادی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به تحویل مبیع ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.