دعوای شماره 181 شکوائیه بر علیه کسی که اموال منقول یا غیرمنقول از قبیل چک و سفته و قبض به عنوان اجاره و امانت یاره یا برای وکا — به زبانِ ساده
این جرم تحت عنوان «خیانت در امانت» زمانی محقق میشود که اموال منقول یا غیرمنقول از قبیل چک، سفته، قبض، اموال اجارهای یا امانتی که به عنوان امانت، اجاره، رهن، وکالت یا هر کار با اجرت یا بیاجرت به کسی داده شده، به ضرر مالکان یا متصرفان استعمال، اختلاس، تلف یا مفقود شود. جرم مذکور جنبه کیفری داشته و ارتکاب آن مستوجب تعقیب و مجازات است. شاکی با تقدیم شکوائیه، تعقیب کیفری مرتکب را تقاضا میکند.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
شاکی (مالک یا متصرف مال) علیه مشتکیعنه (امانتدار، مستأجر، وکیل یا متصرفِ ناخلف).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (با توجه به مادهی مربوطه در قانون مجازات اسلامی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای محل وقوع جرم (محل استقرار یا تصرف مال یا محل تحقق خیانت در امانت) و سپس دادگاه کیفری دو.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکی، قرارداد امانت، اجاره یا وکالت، رسید تحویل مال (چک، سفته، قبض و غیره)، اظهارنامه رسمی مبنی بر مطالبه و استرداد مال (در صورت وجود)، شهادت شهود یا مطلعین.
مهلتها چیست؟
مهلتها
مشمول مرور زمان تعقیب جرایم تعزیری درجه ۶ (ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی). مهلت اعتراض به قرار جلب به دادرسی یا منع تعقیب ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی کیفری (تمبر دادرسی کیفری و هزینههای خدمات قضایی).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ثبت شکوائیه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادسرا و شعبه بازپرسی یا دادیاری
- ۳. احضار مشتکیعنه و اخذ دفاعیات
- ۴. صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست توسط دادستان
- ۵. ارسال پرونده به دادگاه کیفری دو و صدور رأی
- ۶. صدور اجراییه و رد مال یا جبران خسارت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در خصوص جرم خیانت در امانت (موضوع ماده نامطمئن از قانون مجازات اسلامی)، اثبات سپردن مال با شرط استرداد یا مصرف معین و همچنین وقوع تعدی، تفریط، مفقود کردن یا استعمال مال توسط امین از ارکان اصلی است.
⚖جاهایی که دادگاهها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تسری خیانت در امانت به اسناد تجاری مانند چک و سفته که به عنوان امانت داده شدهاند / دیدگاه ۱: چک و سفته سفیدامضا یا امانی اگر به غیر واگذار شود قطعا خیانت در امانت است / دیدگاه ۲: اثبات سپردن چک و سفته به عنوان امانت بسیار دشوار است و غالباً روابط مالی را از باب مدیونی مدنی بررسی میکنند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز عنصر مادی تسلیم مال، وجود قرارداد امایی یا رسید کتبی، سوءنیت امین در تصاحب مال.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات مشتکیعنه به اتهام خیانت در امانت و رد مال موضوع جرم (استرداد اسناد/اموال).
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسشهای متداول
آیا صرفِ دیرکرد در پس دادن مال امانی خیانت در امانت است؟
خیر، باید سوءنیت و تصاحب مال به ضرر مالک احراز شود.
مرجع صالح برای طرح شکایت کجاست؟
دادسرای محل وقوع جرم (جایی که مال باید مسترد میشده یا تصاحب در آنجا رخ داده است).
آیا این جرم قابل گذشت است؟
جرایم تعزیری درجه ۶ موضوع ماده ۶۷۴ با توجه به اصلاحات قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، در برخی موارد قابل گذشت محسوب میشوند (نامطمئن در خصوص جزئیات دقیق رأی وحدت رویه اخیر، ولی عموماً با گذشت شاکی موقوفالتعقیب میشود).
آیا برای استرداد چک امانی میتوان اقدام حقوقی کرد یا کیفری؟
هر دو راه وجود دارد اما شکایت کیفری خیانت در امانت سریعتر به نتیجه میرسد مشروط بر اینکه امانی بودنِ آن قابل اثبات باشد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دریافت و تغییر شماره ملی و رفع مشکلات مربوط به آن ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای شماره 181 شکوائیه بر علیه کسی که اموال منقول یا غیرمنقول از قبیل چک و سفته و قبض به عنوان اجاره و امانت یاره یا برای وکا ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
