دعوای نمونه شکوائیه قصور پزشک یا تخلف پزشک و توضیحات مواد قانونی و حقوقی — به زبانِ ساده
این شکایت زمانی طرح می‌شود که پزشک در انجام وظایف حرفه‌ای خود دچار تقصیر، بی‌مبالاتی، بی‌احتیاطی یا عدم رعایت نظامات دولتی شده و این امر منجر به صدمه بدنی، نقص عضو یا فوت بیمار گردد. هدف از این شکایت، تعقیب کیفری پزشک متخلف و مطالبه دیه یا خسارت است. این فرآیند معمولاً مستلزم بررسی کارشناسی پزشکی قانونی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (بیمار آسیب‌دیده یا اولیای دم متوفی) علیه پزشک معالج (خوانده/مشتکی‌عنه).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (در صورت فوت یا صدمات بدنی شدید طبق قانون مجازات اسلامی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا و دادگاه محل وقوع جرم (محل انجام عمل جراحی یا درمان).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی، پرونده بالینی بیمارستان، نظریه پزشک قانونی (در صورت وجود)، گواهی‌های پزشکی، فیش‌های واریزی و دستورات پزشک.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری درجه چهارم تا هشتم (بر حسب میزان صدمه). مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل دعاوی کیفری (تمبر دادرسی کیفری و هزینه‌های کارشناسی پزشکی قانونی).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکوائیه در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادسرا
- ۳. ارجاع پرونده به کمیسیون پزشکی قانونی جهت بررسی قصور
- ۴. صدور کیفرخواست در صورت احراز قصور
- ۵. رسیدگی در دادگاه کیفری دو و صدور حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
ارجاع امر به کمیسیون‌های پزشکی قانونی (پنج‌نفره، هفت‌نفره و...) برای تعیین میزان تقصیر و رابطه یاری‌سبب (سببیت) میان اقدام پزشک و صدمه وارده، رکن اصلی پرونده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسئولیت تضامنی بیمارستان دولتی و پزشک شاغل در آن / دیدگاه ۱: بیمارستان‌های دولتی و دانشگاهی مسئولیت مدنی مستقیم دارند / دیدگاه ۲: مسئولیت متوجه شخص پزشک است مگر تقصیر کادر درمان بیمارستان محرز شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان اعتماد به نظریه کمیسیون پزشکی، تشخیص مصداق خطای پزشکی از عوارض متعارف پزشکی، احراز قصد تقصیر (سهم قصور پزشک در مقایسه با وضعیت بیمار).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات مشکی‌عنه به اتهام قصور پزشکی منجر به [ذکر صدمه یا فوت] و مطالبه دیه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
مرجع اولیه برای شکایت از پزشک کجاست؟
دادسرای جرایم پزشکی و دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع تخلف.
آیا شورای حل اختلاف نیز به قصور پزشکی رسیدگی می‌کند؟
خیر، دعاوی کیفری پزشکی در صلاحیت دادسرا و دادگاه کیفری است، البته سازمان نظام پزشکی نیز بررسی انتظامی انجام می‌دهد.
هزینه کارشناسی پزشکی قانونی با چه کسی است؟
اصولاً با شاکی است، مگر اینکه دادگاه به نفع شاکی رای دهد که قابل مطالبه است.
مدت زمان رسیدگی به پروندههای قصور پزشکی چقدر است؟
به دلیل نیاز به نظرات تخصصی پزشکی قانونی، معمولاً زمانبر بوده و چند ماه به طول می انجامد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع و کاربردی «تأمین خواسته» در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای نمونه شکوائیه قصور پزشک یا تخلف پزشک و توضیحات مواد قانونی و حقوقی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.