دعوای نمونه شکوائیه چک برگشتی 1و توضیحات مواد قانونی و حقوقی — به زبانِ ساده
این شکایت زمانی طرح می‌شود که صادرکننده چک، به دلیل کسری موجودی یا مسدود کردن حساب، موفق به پاس کردن چک نشده و گواهی عدم پرداخت از بانک دریافت شده است. شاکی با این شکوائیه از دادسرا تقاضای تعقیب کیفری صادرکننده چک بلامحل را بر اساس قوانین صدور چک می‌نماید. این اقدام علاوه بر فشار کیفری، راه را برای وصول وجه چک هموار می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
دارنده چک (شاکی) علیه صادرکننده چک (مشتکی‌عنه).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابلِ گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل صدور گواهی عدم پرداخت (بانک محل سکونت یا صدور چک).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل چک برگشتی، اصل گواهی عدم پرداخت صادره از بانک، کارت ملی دارنده چک.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
رعایت مهلت‌های ۱۵ روزه (برای چک‌های داخلی)، ۴۵ روزه (برای چک‌های بین‌شهری) و ۴ ماهه (برای چک‌های صادره از خارجه) جهت ارائه چک به بانک و اخذ گواهی عدم پرداخت؛ و همچنین مهلت ۶ ماهه از تاریخ اخذ گواهی عدم پرداخت برای طرح شکایت کیفری (ماده ۱۱ قانون صدور چک).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه خدمات قضایی در امور کیفری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. مراجعه به بانک و اخذ گواهی عدم پرداخت
- ۲. ثبت شکوائیه کیفری در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادسرا و احضار صادرکننده
- ۴. صدور کیفرخواست در صورت عدم توافق یا پرداخت
- ۵. رسیدگی در دادگاه کیفری دو
- ۶. صدور حکم حبس یا جزای نقدی و الزام به پرداخت وجه چک.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
توجه به شرایط شکلی صدور چک بر اساس قانون صدور چک (عدم مسدودی، عدم دستور منع پرداخت قانونی، مطابقت امضا) برای امکان استفاده از مزایای کیفری و حقوقی همزمان.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قابلیت تعقیب کیفری چک‌های تضمینی یا وعده‌دار / دیدگاه ۱: اگر در متن یا لاشه چک واژه تضمین ذکر شود، به طور مطلق از وصف کیفری خارج است / دیدگاه ۲: اثبات تضمینی بودن بر عهده صادرکننده است و تا زمان احراز در دادگاه، چک وصف کیفری دارد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوه احراز تحقق شرایط ماده ۱۳ قانون صدور چک، پذیرش گواهی عدم پرداخت اینترنتی، تشخیص حسن نیت دارنده بلافاصله پس از صدور گواهی عدم پرداخت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات کیفری صادرکننده چک بلامحل موضوع چک شماره [شماره چک] عهده بانک [نام بانک] و مطالبه وجه آن.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر مهلت ۶ ماهه بگذرد چه اتفاقی میافتد؟
امکان تعقیب کیفری از بین میرود اما همچنان میتوان از طریق دادگاه حقوقی یا اداره ثبت برای وصول وجه چک اقدام کرد.
آیا میتوان علیه ضامن یا ظهرنویس شکایت کیفری کرد؟
خیر، مسئولیت کیفری چک صرفاً متوجه صادرکننده آن است.
آیا با پرداخت وجه چک پرونده مختومه می‌شود؟
بله، با پرداخت وجه چک و خسارات قانونی یا رضایت شاکی، تعقیب کیفری متوقف یا موقوف می‌گردد.
آیا چک وعده‌دار قابل تعقیب کیفری است؟
بله، به شرطی که شرایط مندرج در قانون صدور چک (مانند عدم اثبات وعده‌دار بودن از طریق سند رسمی یا شرایط خاص دیگر، یا اصلاحات قانون چک مبنی بر قابلیت وصول چک‌های صیادی) رعایت شده باشد (نامطمئن).
راهنمای کامل: راهنمای جامع و کاربردی «تأمین خواسته» در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای نمونه شکوائیه چک برگشتی 1و توضیحات مواد قانونی و حقوقی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.