دعوای در رابطه با قتل عمدبه استناد بند پ ماده 290 قانون مجازات اسلامی — به زبانِ ساده
این پرونده کیفری هنگامی تشکیل میشود که مرتکب بدون آنکه قصد کشتن مقتول را داشته باشد، کاری را انجام دهد که نسبت به فرد مشخصی (مانند کودک، بیمار، کهنسال یا فردی با شرایط خاص) با توجه به وضعیت او نوعاً کشنده محسوب شود و مقتول بر اثر آن جان ببخشد. بند «پ» ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی به این دسته از جنایات که مبتنی بر وضعیت خاص مقتول و کشنده بودن کار نسبت به او است، اختصاص دارد. این نوع قتل نیز در زمره جرایم بسیار سنگین کیفری قرار دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی خصوصی (اولیاء دم مقتول) علیه متهم (قاتل).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم و دادگاه کیفری یک استان.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نظریه پزشکی قانونی دال بر وضعیت خاص مقتول و تناسب آن با عمل مرتکب، گواهی فوت، گزارش پلیس، اسناد پزشکی مربوط به بیماری یا وضعیت جسمانی خاص مقتول.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مرور زمان کیفری؛ مهلت اعتراض به قرارهای دادسرا ۱۰ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
تمبر هزینه دادرسی کیفری و هزینه‌های احتمالی کارشناسی پزشکی قانونی.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تشکیل پرونده در کلانتری و دادسرا
- ۲. تحقیقات مقدماتی و جمع‌آوری نظریات پزشکی قانونی پیرامون وضعیت مقتول
- ۳. صدور کیفرخواست
- ۴. ارجاع به دادگاه کیفری یک
- ۵. محاکمه و صدور حکم
- ۶. فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور
- ۷. اجرای حکم قصاص یا دیه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
بند پ ماده ۲۹۰ مربوط به مواردی است که رفتارِ مرتکب «نوعاً کشنده نیست» اما به دلیلِ «وضعیتِ خاصِ مجنی‌علیه» (مانند بیماری، سن، ضعف) یا «وضعیتِ خاصِ مکان و زمان»، منجر به قتل میشود. در اینجا مرتکب باید از وضعیتِ خاصِ مقتول آگاه باشد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: دامنهٔ شمولِ «وضعیتِ خاص» / دیدگاه ۱: فقط بیماری‌های جسمیِ شدید را شامل میشود / دیدگاه ۲: ضعفِ جسمانیِ ناشی از سن (کودکی یا پیری) یا حتی شرایطِ محیطی (مانند رها کردن در بیابان) را نیز در بر می‌گیرد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا متهم از وضعیتِ خاصِ مقتول آگاه بوده است؟، آیا هر انسانِ متعارفی می‌توانست پیش‌بینی کند که این رفتار در این شرایط منجر به مرگ میشود؟، آیا رابطهٔ علیت بینِ رفتار و مرگ مستقیم است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات متهم به اتهام قتل عمد موضوع بند پ ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی و تقاضای قصاص.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
شرط اصلی تحقق بند پ ماده ۲۹۰ چیست؟
آگاهی مرتکب به وضعیت خاص مقتول (مانند بیماری، کهنسالی، کودکی) و کشنده بودن کار نسبت به آن وضعیت خاص.
اگر متهم از بیماری مقتول بیخبر باشد حکم چیست؟
اگر کار در حالت عادی کشنده نباشد و متهم هم از بیماری بیخبر باشد، معمولاً قتل شبهعمد یا خطای محض شناخته میشود.
آیا برای این جرم دیه تعیین میشود یا قصاص؟
چون در حکم قتل عمد است، اصل بر قصاص است مگر اینکه اولیاء دم تراضی به دیه کنند.
آیا دادگاه نیاز به نظر کارشناسان پزشکی قانونی دارد؟
بله، نظریه پزشکی قانونی برای احراز کشنده بودن کار نسبت به وضعیت خاص مقتول کاملاً ضروری است.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای در رابطه با قتل عمدبه استناد بند پ ماده 290 قانون مجازات اسلامی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.