دعوای بر علیه مدیر مسئول مطبوعات که با نوشته یا طرح عفت و اخلاق عمومی را جریحه دار نموده است — به زبانِ ساده
این جرم زمانی رخ می‌دهد که مدیر مسئول یک نشریه یا رسانه مکتوب، مطالبی، تصاویر یا طرح‌هایی را منتشر کند که به تشخیص قانون‌گذار موجب جریحه‌دار شدن عفت یا اخلاق عمومی گردد. طرح این شکایت برای حفظ نظم اخلاقی جامعه و برخورد قانونی با نشر محتوای مبتذل یا خلاف عفت عمومی از طریق مطبوعات انجام می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
مدعی‌عموم (دادستان) یا شاکی خصوصی علیه مدیر مسئول نشریه.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابلِ گذشت (از جنبه عمومی)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای فرهنگ و رسانه (در صورت وجود) یا دادسرای عمومی و انقلاب محل انتشار، به همراه دادگاه کیفری یک (با حضور هیئت منصفه مطبوعات).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه چاپ‌شده یا تصویر صفحه مجله/روزنامه حاوی مطلب یا طرح مورد اعتراض، مدارک هویتی شاکی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت شکایت کیفری بسته به نوع جرم مطبوعاتی تابع مقررات عمومی است؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی دادگاه است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری طبق تعرفه خدمات قضایی قوه قضاییه.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تقدیم شکواییه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع پرونده به دادسرای ویژه مطبوعات
- ۳. احضار مدیر مسئول و اخذ دفاعیات
- ۴. صدور کیفرخواست
- ۵. ارسال پرونده به دادگاه کیفری یک با حضور هیئت منصفه مطبوعات
- ۶. صدور رأی و اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
جرایم مطبوعاتی طبق قانون مطبوعات باید با حضور هیأت منصفه در دادگاه صالح (دادگاه کیفری یک) رسیدگی شود و مدیر مسئول به عنوان مسئول اصلی محتوای منتشره شناخته می‌شود مگر عدم دخالت خود را اثبات کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسئولیت مطلق مدیر مسئول در قبال محتوا / دیدگاه ۱: مدیر مسئول مطلقاً مسئول است حتی اگر نویسنده مشخص باشد / دیدگاه ۲: با معرفی نویسنده واقعی و اثبات عدم نظارت مؤثر به دلیل عذر موجه، مسئولیت کیفری مدیر مسئول تخفیف می‌یابد یا منتفی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص مصداق «جریحه‌دار کردن عفت و اخلاق عمومی» با توجه به عرف جامعه و زمان انتشار، میزان تیراژ و تاثیرگذاری نشریه، سوءنیت خاص متهم، تاثیر طرح یا نوشته بر مخاطب عام.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات مدیر مسئول نشریه [نام نشریه] به اتهام نشر مطالب و طرح‌های جریحه‌دارکننده عفت و اخلاق عمومی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا نویسنده مقاله هم مسئول است یا فقط مدیر مسئول؟
طبق قانون مطبوعات، پاسخگویی و مسئولیت قانونی متوجه مدیر مسئول است، مگر اینکه نویسنده شناسایی نشود یا جرم به طور مستقیم به شخص دیگری منتسب باشد که مدیر مسئول نیز مؤاخذه می‌شود.
مرجع رسیدگی به جرایم مطبوعاتی کجاست؟
دادگاه کیفری با حضور هیئت منصفه.
آیا شاکی خصوصی حتماً باید خسارت مالی دیده باشد؟
خیر، جرایم علیه عفت عمومی جنبه عمومی و حفظ نظم دارند و شاکی می‌تواند به عنوان آمر به معروف یا مدعی عمومی عمل کند.
مجازات این جرم چیست؟
طبق قانون مطبوعات شامل توقیف نشریه، لغو پروانه و جزای نقدی یا حبس تعزیری است.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای بر علیه مدیر مسئول مطبوعات که با نوشته یا طرح عفت و اخلاق عمومی را جریحه دار نموده است ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.