دعوای بر علیه کسی که در قید زوجیت دیگری است خود را به عقد دیگری در آورد — به زبانِ ساده
این جرم (که به آن ازدواج مضاعف یا فریب در ازدواج از سوی زن نیز گفته می‌شود) زمانی رخ می‌دهد که زنی که در قید زوجیت مردی است، بدون اینکه رابطه زوجیت قطع شده باشد، خود را به عقد مرد دیگری درآورد. این اقدام هم به صورت خوداظهاری دروغ و هم با همکاری دفاتر غیرمجاز یا پنهان‌کاری انجام می‌شود. جرم مزبور هم نظم خانواده و هم احکام شرعی نکاح را مخدوش می‌کند. زن در این حالت به عنوان مباشر جرم تحت تعقیب قرار می‌گیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شوهر اول (شاکی) علیه زن شوهردار (مشمول ماده مربوطه)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابلِ گذشت یا غیرقابلِ گذشت (نامطمئن، معمولاً غیرقابل گذشت از جنبه عمومی)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم و دادگاه کیفری دو
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند ازدواج اول (رسمی)، سند ازدواج دوم یا اقرارنامه یا مدارک دال بر وقوع عقد جدید، استعلام از ثبت احوال یا دفاتر ازدواج، شهادت شهود
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی کیفری و ثبت شکواییه
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه توسط همسر اول
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادسرا و احضار متهم (زن)
- ۴. صدور کیفرخواست
- ۵. رسیدگی در دادگاه کیفری دو
- ۶. صدور حکم قطعی یا قابل تجدیدنظر و اجرای آن
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این جرم از جرایم علیه خانواده و اخلاق عمومی است. رکن اصلی آن «علم و آگاهی» مرتکب به وضعیت تأهل خود و طرف مقابل است. اگر زنِ شوهردار با علم به اینکه در قید زوجیت است، خود را به عقد دیگری درآورد، مشمول ماده ۶۴۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تأثیرِ عدمِ ثبتِ رسمیِ ازدواج اول در تحققِ جرم / دیدگاه ۱: صرفِ وجودِ رابطه زوجیت (حتی شرعی و غیرثبتی) برای تحقق جرم کافی است / دیدگاه ۲: چون ازدواج ثبت نشده، اثباتِ وقوعِ عقدِ اول برای دادگاه دشوار است و ممکن است حکم به برائت دهند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا سوءنیتِ خاص (قصدِ فریب) احراز می‌شود؟، آیا زن مدعیِ جهل به حکم یا موضوع بوده است؟، آیا ازدواجِ اولِ زن، دائم بوده یا موقت؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری متهم به اتهام ازدواج در زمان قید زوجیت دیگری (موضوع ماده ۶۴۴ قانون مجازات اسلامی)
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
مجازات زنی که در قید زوجیت دیگری خود را به عقد دیگری درمی‌آورد چیست؟
حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی بر اساس ماده ۶۴۴ قانون تعزیرات.
آیا مرد دوم هم مجازات می‌شود؟
اگر مرد دوم عالم به زوجیت زن بوده باشد، او نیز قابل تعقیب است؛ در غیر این صورت قربانی فریب شده است.
تکلیف عقد دوم چیست؟
عقد دوم به دلیل بطلان ذاتی، باطل است و هیچ اثری ندارد.
آیا این جرم با گذشت شوهر اول متوقف می‌شود؟
چون جنبه عمومی دارد، گذشت شوهر ممکن است موجب تخفیف مجازات شود ولی لزوماً پرونده را مختومه نمی‌کند (بسته به نظر قاضی و نوع ماده).
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای بر علیه کسی که در قید زوجیت دیگری است خود را به عقد دیگری در آورد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.