دعوای بر علیه زنی که در عده دیگری است خود را به عقد دیگری در آورد — به زبانِ ساده
این جرم زمانی محقق می‌شود که زنی با وجود اینکه در عده طلاق رجعی یا وفات یا سایر انواعی که ازدواج در آن‌ها ممنوع است قرار دارد، عمداً خود را به عقد ازدواج مرد دیگری درآورد. این اقدام بر هم زننده نظم عمومی نکاح و خلاف شرع و قانون است. طرح این شکایت برای حفظ انسجام خانواده و جلوگیری از مختلط شدن انساب انجام می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (شوهر سابق یا دادستان یا ذی‌نفع) علیه زنِ متخلف.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم و دادگاه کیفری دو.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی شاکی، سند ازدواج قبلی و طلاق‌نامه (یا گواهی فوت)، سند ازدواج موقت یا دائم جدید، استشهادیه محلی یا اقرار متهم.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان تعزیرات (ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کیفری در دادسرا.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکایت‌نامه
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادسرا و احضار متهم
- ۴. صدور کیفرخواست
- ۵. رسیدگی در دادگاه کیفری دو و صدور حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این جرم (تزویج در عده) طبق ماده ۶۴۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) جرم‌انگاری شده است. نکته کلیدی، «علم به عده بودن» است. اگر زن نداند که در عده است (مثلاً به دلیل عدم اطلاع از فوت یا طلاق)، عنصر معنوی جرم مخدوش است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نوعِ عده (رجعی یا بائن) / دیدگاه ۱: در عده رجعی، حرمتِ ابدی ایجاد نمی‌شود و فقط مجازاتِ تعزیری دارد / دیدگاه ۲: در عده بائن (مثل طلاق خلع)، اگر زن با علم به عده ازدواج کند، علاوه بر مجازات، ممکن است حکم به حرمت ابدیِ آن زن بر مردِ دوم صادر شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا زن واقعاً از پایانِ عده بی‌اطلاع بوده است؟، آیا مدارکِ طلاق یا فوتِ همسرِ سابق به زن ابلاغ شده بود؟، آیا زن ادعایِ عدمِ نزدیکی در ازدواجِ اول را دارد؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری خوانده به اتهام ازدواج در دوران عده به استناد ماده نامطمئن قانون مجازات اسلامی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا جهل به موضوع عده رافع مسئولیت است؟
بله، اگر زن جاهل به موضوع یا حکم باشد، ممکن است مجازات ساقط شود ولی اثبات آن با متهم است.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
خیر، از جرایم غیرقابل گذشت است.
مرجع صالح برای رسیدگی کجاست؟
دادسرای محل وقوع جرم.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای بر علیه زنی که در عده دیگری است خود را به عقد دیگری در آورد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.