دعوای بر علیه مردی که واقعه ازدواج دائم را ثبت نکرده است — به زبانِ ساده
این جرم زمانی تحقق می‌یابد که مردی با وجود وقوع ازدواج دائم، از ثبت رسمی آن در دفاتر رسمی ازدواج در مهلت قانونی خودداری کند. هدف از این جرم‌انگاری، حمایت از حقوق مالی و غیرمالی زوجه و نظم‌بخشی به اسناد هویتی است. زوجه می‌تواند با طرح شکایت کیفری، مرد را ملزم به ثبت واقعه نکاح و مجازات قانونی نماید. این اقدام معمولاً زمانی انجام میشود که زوج از انجام تکلیف قانونی خود سر باز زند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: زوجه / مشتکی‌عنه: زوج
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابلِ گذشت
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا و دادگاه کیفری دو محل وقوع جرم یا اقامتگاه مشتکی‌عنه
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی زوجه، عقدنامه شرعی یا صیغه‌نامه (در صورت وجود)، شهادت شهود، استشهادیه محلی، گواهی پزشکی قانونی (در صورت وجود رابطه زناشویی و بارداری یا فرزند)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان جرم تعزیری درجه هفت (طبق قانون مجازات اسلامی)، مهلت اعتراض به قرار جلب به دادرسی یا منع تعقیب ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی کیفری بر اساس تعرفه خدمات قضایی سالانه (غیرمالی)
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادسرا و تحقیقات مقدماتی
- ۳. صدور کیفرخواست در صورت احراز جرم
- ۴. ارجاع به دادگاه کیفری دو و صدور حکم
- ۵. اجرای حکم و الزام به ثبت واقعه ازدواج
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
جرم عدم ثبت واقعه ازدواج دائم مستمر است و مرور زمان تعقیب از تاریخ اطلاع دادسرا یا قطع رابطه زوجیت آغاز میشود؛ همچنین ارائه سند عادی ازدواج یا شهادت شهود برای اثبات زوجیت پیش از طرح شکایت کیفری ضرورت دارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: آیا شروع به جرم یا عدم ثبت در مدت مقرر قانونی نیاز به مطالبه زنده بودن رابطه زوجیت دارد؟ / دیدگاه ۱: ثبت نکردن پس از مهلت قانونی جرم تام است و نیاز به اثبات زوجیت با حکم دادگاه حقوقی دارد. / دیدگاه ۲: دادگاه کیفری خود می‌تواند ضمن رسیدگی به جرم، وقوع زوجیت را احراز کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش اعتبار سند عادی نکاح به عنوان دلیل اولیه وقوع عقد، نحوه احراز سوءنیت مرد در خودداری از ثبت، میزان جریمه نقدی متناسب با وضعیت مالی متهم.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به اتهام عدم ثبت واقعه ازدواج دائم موضوع ماده ۶۴۵ قانون مجازات اسلامی به انضمام الزام به ثبت رسمی آن
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا ثبت ازدواج موقت نیز مشمول این ماده میشود؟
خیر، قانوناً ثبت ازدواج موقت اجباری نیست مگر در موارد سهگانه مذکور در قانون حمایت خانواده.
آیا همزمان با شکایت کیفری می‌توان مهریه را مطالبه کرد؟
بله، مطالبه مهریه دعوای حقوقی مستقل است و از طریق دادگاه حقوقی یا اجرای ثبت قابل پیگیری است.
مجازات عدم ثبت واقعه ازدواج چیست؟
جزای نقدی درجه هفت و یا حبس تعزیری کوتاه مدت (طبق قانون مجازات اسلامی).
اگر مرد متواری باشد چه باید کرد؟
دادسرا از طریق انتشار آگهی یا دستور جلب اقدام به جلب وی خواهد کرد.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای بر علیه مردی که واقعه ازدواج دائم را ثبت نکرده است ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.