دعوای بر علیه کسی که سفید مهر یا سفید امضا که به او سپرده شده است یا به هر طریق به دست آورده سو استفاده — به زبانِ ساده
این جرم زمانی تحقق می‌یابد که سند سفیدمهر یا سفیدامضایی که به امانت به فردی سپرده شده یا به هر طریق به دست او رسیده، برخلاف توافق و به ضرر صاحب امضا مورد سوءاستفاده قرار گیرد و در آن تعهد، برائت یا حواله‌ای نوشته شود. این جرم از جمله جرایم علیه اموال و مالکیت محسوب می‌شود که با سوءنیت مرتکب شکل می‌گیرد. شکایت کیفری در این خصوص برای مجازات مرتکب و بی‌اثر کردن سند تنظیمی مطرح می‌گردد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (صاحب سفیدامضا) علیه مشتکی‌عنه (سوءاستفاده‌کننده).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (با توجه به جنبه عمومی جرم).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل سند سوءاستفاده‌شده (در صورت امکان)، شهادت شهود، اقرار متهم، دلایل اثبات سپردن سند یا نحوه دسترسی متهم به آن، نظریه کارشناس خط و امضا.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان تعزیرات (ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی)؛ مهلت اعتراض به قرار منع تعقیب ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی کیفری (تمبر دعاوی کیفری و هزینه‌های خدمات قضایی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع پرونده به کلانتری یا دادیاری جهت تحقیقات مقدماتی
- ۳. احضار متهم و اخذ دفاعیات
- ۴. ارجاع به کارشناس خط و امضا
- ۵. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری دو
- ۶. صدور حکم و اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
سوءاستفاده از سفیدمهر یا سفیدامضا (ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات) جرمی مستقل از خیانت در امانت است. در اینجا «سند» وجود دارد اما «مفاد» آن توسطِ گیرنده برخلافِ توافقِ شفاهیِ طرفین پر شده است. اثباتِ توافقِ اولیه (اینکه قرار بوده چه چیزی نوشته شود) بسیار دشوار است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه اثباتِ توافقِ شفاهی / دیدگاه ۱: بارِ اثباتِ توافقِ اولیه بر عهده شاکی است (اصل بر صحتِ مندرجاتِ سند است) / دیدگاه ۲: اگر شاکی قرائنِ قوی (مثل شهادت شهود یا پیامک) ارائه دهد، بارِ اثبات به دوشِ متهم می‌افتد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا شاکیِ پرونده، خود در سپردنِ سفیدامضا «بی‌احتیاطیِ فاحش» کرده است؟، آیا متنِ نوشته شده در سند، با عرفِ روابطِ طرفین همخوانی دارد یا کاملاً نامتعارف است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری مشتکی‌عنه به اتهام سوءاستفاده از سفیدامضا موضوع ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا اثبات سفیدامضا بودن سند سخت است؟
بله، بار اثبات این امر بر عهده شاکی است و نیاز به ادله قوی یا کارشناسی دارد.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
خیر، با توجه به جنبه عمومی جرم، گذشت شاکی صرفاً میتواند از جهات تخفیف مجازات باشد.
مرجع صالح برای رسیدگی کجاست؟
دادسرای محل وقوع جرم.
آیا همزمان میتوان دادخواست حقوقی داد؟
بله، میتوان دادخواست ابطلال سند را نیز مطرح کرد اما معمولاً دادگاه کیفری منتظر نتیجه کارشناسی میماند.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای بر علیه کسی که سفید مهر یا سفید امضا که به او سپرده شده است یا به هر طریق به دست آورده سو استفاده ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.