دعوای مطالبه مهر المسمی با حق حبس — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که زوجه پیش از نزدیکی و رابطه زناشویی، برای دریافت مهریه معین شده در عقدنامه (مهر المسمی) اقدام می‌کند و هم‌زمان اعلام می‌دارد تا زمان دریافت کامل مهریه، از تمکین عام و خاص خودداری خواهد کرد. حق حبس به زن اجازه می‌دهد تا زمانی که مهرش پرداخت نشده، از انجام وظایف زناشویی امتناع ورزد بدون اینکه ناشزه محسوب شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه (همسر) / خوانده: زوج (شوهر)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی، ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده یا اجرای ثبت (بسته به انتخاب زوجه بین دادخواست یا صدور اجراییه ثبتی)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی نکاحیه، شناسنامه و کارت ملی زوجه، گواهی پزشکی قانونی یا اقرار زوج مبنی بر عدم وقوع نزدیکی (در صورت نیاز)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان ندارد؛ حق حبس فقط تا زمانی قابل اعمال است که نزدیکی واقع نشده باشد. اگر زن قبل از اخذ مهر تمکین کند، حق حبس ساقط می‌شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش مهریه مطالبه‌شده و مطابق تعرفه دعاوی مالی در دادگاه خانواده محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست مطالبه مهریه همراه با اعمال حق حبس
- ۲. ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه خانواده و جلسه رسیدگی
- ۴. اثبات عدم وقوع نزدیکی
- ۵. صدور حکم محکومیت زوج به پرداخت مهریه و تایید حق حبس زوجه
- ۶. اجرای حکم از طریق واحد اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
«حق حبس» (ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی) به زوجه اجازه می‌دهد تا زمانی که مهریه به او تسلیم نشده، از ایفای وظایفِ زناشویی (تمکین خاص) خودداری کند، بدون اینکه ناشزه محسوب شود و نفقهٔ او ساقط گردد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: سقوطِ حق حبس با تمکینِ اولیه / دیدگاه ۱: اگر زوجه حتی یک بار تمکینِ خاص کند، حق حبس ساقط می‌شود و دیگر قابلِ استناد نیست / دیدگاه ۲: حق حبس تا زمانِ دریافتِ کاملِ مهریه باقی است و تمکینِ اختیاری یا موردی، آن را ساقط نمی‌کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا زوجه قبل از مطالبهٔ مهریه، تمکینِ خاص داشته است؟، آیا زوجه تواناییِ مالی برای دریافتِ مهریه را داشته و با این حال تمکین نکرده است؟، آیا مهریه حال است یا مؤجل؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه مهریه به میزان [مقدار مهریه] و اعلام و اعمال حق حبس موضوع ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی تا وصول کامل آن
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا با قسطی شدن مهریه، حق حبس ساقط می‌شود؟
خير، تا پرداخت کامل تمام اقساط یا کل مهریه، حق حبس باقی است.
اگر مرد معسر باشد، زن میتواند تمکین نکند؟
بله، اعسار شوهر حق حبس زن را از بین نمیبرد.
آیا زن در دوران حق حبس مستحق نفقه است؟
بله، عدم تمکین در این حالت موجه قانونی دارد و نفقه ساقط نمیشود.
آیا نزدیکی از دبر (پشت) حق حبس را ساقط می‌کند؟
طبق نظر مشهور فقها و رویه قضایی، نزدیکی به هر نحو موجب سقوط حق حبس است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه وجه و طلب در حقوق ایران: مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه مهر المسمی با حق حبس ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.