دعوای در خصوص اخذ ربا — به زبانِ ساده
جرم اخذ ربا عبارت است از دریافت وجه یا مال اضافی به عنوان سود یا بهره بر اساس قرارداد قرض یا تعهد مشابه، مازاد بر اصل مبلغ. این جرم به منظور حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و جلوگیری از استثمار مالی در قانون جرم‌انگاری شده است. اخذ ربا هم از سوی رباخوار و هم وساطت در آن جرم محسوب می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (قرض‌گیرنده یا متضرر) علیه رباخوار (گیرنده ربا).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم و دادگاه کیفری دو.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند قرضه، فیش‌های واریزی مازاد بر اصل وام، شهادت شهود، پیامک‌ها و مکاتبات حاکی از شرط زیاده.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کیفری در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه با موضوع اخذ ربا
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به بازپرسی یا دادیاری
- ۴. استماع شهادت شهود و بررسی اسناد مالی
- ۵. صدور کیفرخواست
- ۶. رسیدگی در دادگاه کیفری دو و صدور حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ «توافقِ قبلی» بر سرِ مازادِ بر اصلِ سرمایه (ربا) کلیدی است؛ در بسیاری از پرونده‌ها، ربا در قالبِ قراردادهای صوری (مثل بیعِ شرط یا مشارکت) پنهان می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: اعتبارِ قراردادهای صوری / دیدگاه ۱: قراردادِ اصلی (مثلاً بیع) باطل است و کلِ معامله فاسد است / دیدگاه ۲: قراردادِ اصلی صحیح است و فقط شرطِ ربا باطل است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا مدارکِ موجود (چک، سفته، پیامک) دلالت بر ربا دارد یا قرض‌الحسنه؟، آیا قاضی به «قصدِ واقعی» طرفین توجه می‌کند یا صرفاً به «ظاهرِ قرارداد»؟، میزانِ سخت‌گیری در پذیرشِ شهادتِ شهود.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری خوانده به اتهام اخذ ربا و استرداد وجوه مازاد.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا پرداخت‌کننده ربا نیز مجازات می‌شود؟
در صورت اضطرار خیر، ولی اثبات اضطرار با متهم است.
تکلیف وجوه پرداختی مازاد چه می‌شود؟
دادگاه حکم به استرداد وجوه اخذ شده به عنوان ربا به مالباخته می‌دهد.
آیا رباخواری جرم تعزیری است؟
بله، دارای حبس و جزای نقدی معادل مال اخذ شده است.
آیا برای اثبات ربا شهادت شهود کافی است؟
همراه با قرائن و امارات مالی و بانکی میتواند مفید علم قاضی باشد.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای در خصوص اخذ ربا ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.