دعوای در خصوص سقط جنین برای زن و پزشک — به زبانِ ساده
جرم سقط جنین عبارت است از از بین بردن جنین در هر مرحله‌ای از بارداری که باشد، اعم از اینکه از طریق ضرب و جرح، مصرف دارو، یا مداخلات پزشکی غیرقانونی انجام گیرد. این جرم هم می‌تواند توسط خودِ مادر با استفاده از وسایل یا ادویه واقع شود و هم توسط پزشک یا شخص ثالثی که مبادرت به سقط می‌نماید. طرح این شکایت زمانی صورت می‌گیرد که سقط جنین برخلاف موازین شرعی و قانونی و خارج از موارد جواز سقط درمانی (مانند بیماری خطرناک مادر یا ناهنجاری شدید جنین با تشخیص پزشک قانونی) رخ داده باشد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی خصوصی (والدین جنین، دادستان به عنوان مدعی‌العموم) علیه پزشک معالج، ماما، اشخاص ثالث مداخله‌گر یا خودِ مادر (در صورت ارتکاب جرم توسط مادر با شرایط خاص قانونی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابلِ گذشت (از جنبه عمومی جرم).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا و دادگاه کیفری دو محل وقوع جرم.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نظریه پزشکی قانونی، پرونده بالینی بیمارستان یا مطب، سوابق پزشکی، شهادت شهود، گواهی فوت جنین یا سقط.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری درجه چهار تا شش حسب مورد (ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی)؛ مهلت اعتراض به قرارها ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه خدمات قضایی در امور کیفری و هزینه پزشکی قانونی.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادسرا و انجام تحقیقات مقدماتی
- ۳. ارجاع امر به پزشکی قانونی جهت بررسی علت سقط
- ۴. صدور کیفرخواست در صورت احراز جرم
- ۵. ارسال پرونده به دادگاه کیفری دو جهت صدور حکم
- ۶. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ «روح دمیده شده» (ولوج روح) برای تعیینِ دیه و قصاص، و همچنین اثباتِ «خطر جانی برای مادر» یا «عسر و حرج شدید» برای صدور مجوز سقط درمانی پیش از ولوج روح.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسئولیتِ کیفریِ پزشک در صورتِ سقطِ قانونیِ ناقص / دیدگاه ۱: پزشک تنها در صورتِ قصورِ پزشکی مسئول است / دیدگاه ۲: پزشک ضامنِ مطلقِ نتیجه است و حتی در صورتِ رعایتِ نظامات، مسئولِ دیه است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا مدارکِ پزشکیِ ارائه شده برای اثباتِ خطرِ جانیِ مادر کافی است؟، آیا رضایتِ همسر در سقطِ درمانیِ ضروری واقعاً شرطِ لازم است یا خیر؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری خوانده/متهم به جرم سقط جنین غیرقانونی و مطالبه دیه جنین.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا سقط جنین با رضایت مادر جرم است؟
بله، رضایت مادر تأثیری در جرم بودن عمل ندارد مگر در موارد محدود سقط درمانی با مجوز قانونی.
دیه جنین بر عهده چه کسی است؟
حسب مورد بر عهده کسی است که مباشر یا سبب سقط بوده است (پزشک، مادر یا شخص ثالث).
آیا سقط درمانی نیاز به حکم دادگاه دارد؟
خیر، نیازی به حکم دادگاه نیست بلکه با تشخیص پزشک متخصص و تایید پزشکی قانونی قبل از ولوج روح انجام می‌شود.
مرجع صالح برای رسیدگی اولیه کجاست؟
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای در خصوص سقط جنین برای زن و پزشک ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.