دعوای در خصوص مسموم نمودن حیوانات — به زبانِ ساده
جرم مسموم نمودن حیوانات زمانی تحقق می‌یابد که فردی با استفاده از مواد سمی، شیمیایی یا خورانیدن مواد کشنده، عمداً به حیوان متعلق به دیگری آسیب رسانده یا آن را تلف نماید. این اقدام علاوه بر جنبه اخلاقی، تجاوز به حقوق مالکانه‌ی افراد محسوب شده و قانون‌گذار برای آن مجازات تعیین کرده است. این شکایت معمولاً زمانی مطرح میشود که فردی به واسطه خصومت شخصی، اختلاف ملکی یا حیوان‌آزاری، اقدام به مسموم کردن سگ، گربه، دام یا سایر حیوانات حلال‌گوشت یا خانگی دیگران کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: مالک حیوان یا مرجع حمایت از حیوانات/محیط زیست (در خصوص حیوانات وحشی و تحت حفاظت)؛ مشتکی‌عنه: شخص مرتکب عمل مسموم‌سازی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرمالی (با جنبه‌ی مطالبه خسارت مالی ضمنی)؛ قابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا و دادگاه کیفری دو محل وقوع جرم.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت شناسایی، اسناد مالکیت حیوان (در صورت وجود)، گواهی دامپزشکی مبنی بر علت مرگ ناشی از سم، نظریه پزشکی قانونی دامپزشکی، شهادت شهود، فیلم دوربین مداربسته یا عکس‌های صحنه جرم.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری درجه ۶ (۱۵ سال)؛ مهلت اعتراض به قرار جلب به دادرسی یا منع تعقیب ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری مطابق تعرفه خدمات قضایی در دادسرا و در صورت مطالبه ضرر و زیان، معادل دعاوی مالی (درصدی از ارزش حیوان).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه و ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به کلانتری و سپس دادسرا
- ۳. تحقیقات مقدماتی و احضار مشتکی‌عنه
- ۴. ارجاع پرونده به پزشکی قانونی یا دامپزشکی
- ۵. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری دو
- ۶. صدور حکم و اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
مسموم کردن حیوانات متعلق به غیر، علاوه بر جنبه کیفری (ماده ۶۷۹ قانون مجازات اسلامی)، مستلزم پرداخت دیه یا ارش حیوان تلف‌شده است که معمولاً در همان دادگاه کیفری مورد حکم قرار می‌گیرد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسموم کردن حیوانات ولگرد یا موذی / دیدگاه ۱: به دلیل عدم مالکیت مشخص، جرم نیست / دیدگاه ۲: به دلیل ایجاد آلودگی محیط زیستی و حیوان‌آزاری، طبق قوانین خاص محیط زیست یا شهرداری قابل تعقیب است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز رابطه علیت بین ماده سمی و مرگ حیوان، تشخیص اینکه آیا حیوان «حلال‌گوشت» بوده یا خیر (در تعیین دیه)، تفسیر قاضی از «حیوان‌آزاری» در موارد غیر از مالکیت خصوصی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به اتهام تلف نمودن حیوان متعلق به اینجانب از طریق مسمومیت و مطالبه ضرر و زیان وارده.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا مسموم کردن حیوانات ولگرد و بیپناه نیز جرم است؟
بله، کشتن و مسموم کردن هر نوع حیوان برخلاف دستورالعملهای قانونی و سازمانهای ذیربط پیگرد قانونی دارد.
برای اثبات جرم چه مدرکی لازم است؟
نظریه دامپزشکی مبنی بر مرگ ناشی از سم، فیلم دوربین مداربسته یا شهادت شهود عینی.
آیا میتوان خسارت مالی حیوان را مطالبه کرد؟
بله، ضمن شکایت کیفری میتوان مطالبه ضرر و زیان و قیمت حیوان را درخواست کرد.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
بله، با گذشت شاکی خصوصی تعقیب موقوف میشود.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای در خصوص مسموم نمودن حیوانات ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.