دعوای در خصوص تصرف و تجاوز به قهر و غلبه — به زبانِ ساده
این جرم زمانی رخ می‌دهد که شخصی با قهر و غلبه، ملکی را که در تصرف دیگری است، تصرف کند یا به آن تجاوز نماید. این عمل فراتر از تصرف عدوانی حقوقی است و عنصر «قهر و غلبه» (استفاده از زور یا تهدید) آن را به یک جرم کیفری تبدیل میکند. هدف از طرح این شکایت، رفع تصرف و مجازات مرتکب است. شاکی و مشتکی‌عنه: شاکی (متصرف قانونی یا مالک) علیه مشتکی‌عنه (متصرف عدوانی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (به دلیل جنبه عمومی و سلب امنیت).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت یا اجاره‌نامه، استشهادیه محلی، گزارش کلانتری (در صورت وجود)، تامین دلیل (در صورت نیاز)، مدارک اثبات تصرف سابق.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان تعقیب (طبق قانون مجازات اسلامی)، مهلت تجدیدنظرخواهی (۲۰ روز پس از ابلاغ رای).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری (تمبر دادخواست کیفری).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به دادسرا
- ۴. تحقیقات مقدماتی و صدور قرار جلب به دادرسی
- ۵. صدور کیفرخواست
- ۶. رسیدگی در دادگاه کیفری دو
- ۷. صدور حکم و اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
احراز ارکان جرم رفع تصرف عدوانی، قهر و غلبه یا اکراه، و اثبات سبق تصرف شاکی و لحوق تصرف ممتنع (متهم) از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و صرف اختلاف ملکی مشمول این ماده نمی‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تحقق قهر و غلبه در غیاب مالک / دیدگاه ۱: قهر و غلبه حتماً باید با حضور فیزیکی و اعمال زور مستقیم نسبت به شخص باشد / دیدگاه ۲: شکستن قفل یا تغییر تعویض درها در غیاب مالک نیز مصداق قهر و غلبه و تصرف عدوانی کیفری است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان اعتبار سند عادی در اثبات سبق تصرف، احراز سوءنیت متهم با وجود ادعای مالکیت یا شبهه حق، پذیرش شهادت شهود برای اثبات تصرفات گذشته.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
شکایت مبنی بر تصرف عدوانی و تخریب و تجاوز به ملک به شماره پلاک ثبتی [...] و تقاضای رفع تصرف و مجازات متهم. نمونهٔ شرحِ شکایت: ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان [...]؛ احتراماً به استحضار می‌رساند اینجانب مالک/متصرف قانونی ملک واقع در [...] هستم. مشتکی‌عنه در تاریخ [...] با استفاده از قهر و غلبه و شکستن قفل/تخریب دیوار، اقدام به تصرف ملک مذکور نموده است. با توجه به مدارک پیوست و شهادت شهود، تقاضای تعقیب کیفری و صدور دستور رفع تصرف فوری را دارم.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای رفع تصرف حتماً باید مالک باشیم؟
خیر، تصرف سابق نیز کافی است.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
خیر، از جرایم غیرقابل گذشت محسوب میشود.
اگر ملک مشاع باشد چه؟
تصرف شریک در ملک مشاع بدون اذن سایرین میتواند مصداق تصرف عدوانی باشد.
آیا میتوان همزمان دادخواست حقوقی داد؟
بله، اما معمولاً دادگاه کیفری به موضوع رسیدگی میکند.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای در خصوص تصرف و تجاوز به قهر و غلبه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.