دعوای در خصوص ثبت ملک غیر — به زبانِ ساده
ثبت ملک غیر زمانی رخ می‌دهد که شخصی ملک متعلق به دیگری را به نام خود یا شخص دیگری به عنوان مالف به ثبت برساند یا نسبت به ملکی که قبلاً به ثبت رسیده تقاضای ثبت کند. این جرم نوعی کلاهبرداری ثبتی محسوب شده و قانونگذار برای آن مجازات تعیین کرده است. این شکایت معمولاً زمانی مطرح می‌شود که مالک واقعی متوجه شود سند رسمی ملک او به نام شخص دیگری صادر شده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (مالک اصلی ملک) و مشتکی‌عنه (متصرف و ثبت‌کننده غیرقانونی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا و دادگاه کیفری دو محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اسناد مالکیت قدیمی، گواهی‌های انحصار وراثت (در صورت ارثی بودن)، نظریه کارشناس رسمی دادگستری، سوابق ثبتی ملک.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی دادگاه بدوی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کیفری و هزینه خدمات الکترونیک قضایی.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی؛
- ۲. ارجاع پرونده به کلانتری یا کارشناس ثبتی جهت بررسی سوابق؛
- ۳. تحقیق در دادسرا و صدور کیفرخواست؛
- ۴. رسیدگی در دادگاه کیفری و صدور حکم؛
- ۵. ابطال سند ثبتی معارض یا غیرقانونی در دادگاه حقوقی صالح پس از اثبات جرم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این جرم (موضوع ماده ۱۰۵ قانون ثبت) از جرایم خاص است که در آن «تقاضای ثبت» ملک توسط کسی که مالک نیست، جرم‌انگاری شده است. نکته کلیدی، تفاوت آن با انتقال مال غیر است؛ اینجا تمرکز بر «ادعای مالکیت در اداره ثبت» است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمول ماده ۱۰۵ بر املاکی که قبلاً ثبت شده‌اند / دیدگاه ۱: این ماده فقط مربوط به ثبت اولیه ملک است / دیدگاه ۲: شامل هرگونه اقدام برای ثبت مجدد یا ثبت برخلاف واقع نیز می‌شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص اینکه آیا متقاضی ثبت، «سوءنیت» داشته یا صرفاً به دلیل اشتباه در پلاک ثبتی یا حدود اربعه اقدام کرده است، نحوه احراز مالکیت واقعی شاکی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به جرم ثبت ملک غیر و ابطال سند صادره.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای ابطال سند ثبتی باید دادخواست حقوقی جداگانه داد؟
بله، پس از اثبات جرم در دادگاه کیفری، ابطال سند معمولاً نیازمند طرح دعوای حقوقی ابطال سند است.
جرم ثبت ملک غیر قابل گذشت است؟
خیر، این جرم غیرقابل گذشت است.
اگر ملک سابقه ثبتی نداشته باشد باز هم این جرم رخ می‌دهد؟
عنوان دقیق جرم بسته به مرحله ثبتی ملک (جاری یا قطعی) متفاوت است ولی تصرف و ثبت ملک غیر جرم است.
آیا برای این دعوا ارجاع به کارشناس لازم است؟
بله، معمولاً دادگاه برای بررسی حدود و پلاک ثبتی از کارشناس رسمی ثبت استفاده می‌کند.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای در خصوص ثبت ملک غیر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.