دعوای چک از سوی مدیرعامل شرکت — به زبانِ ساده
این شکایت زمانی مطرح میشود که مدیرعامل یک شرکت تجاری، چک مربوط به حساب شرکت یا حساب شخصی خود را در مقام مدیریت صادر کرده و چک با عدم پرداخت مواجه شده است. در این دعوا، دارنده چک می‌تواند علیه صادرکننده (مدیرعامل) و به انگیزه کلاهبرداری یا صدور چک بلامحل اقدام کیفری نماید. مسئولیت کیفری صادرکننده شخصاً متوجه اوست مگر اینکه ثابت کند چک فاقد اوصاف کیفری است. بررسی مسئولیت مدیرعامل بر اساس قوانین تجارت و قانون صدور چک انجام میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (دارنده چک) علیه مشتکی‌عنه (مدیرعامل صادرکننده چک).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا و دادگاه محل وقوع جرم (محل بانک محال‌علیه یا سکونت خوانده).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل چک برگشتی، گواهی عدم پرداخت صادره از بانک، شناسنامه و کارت ملی شاکی، آگهی روزنامه رسمی شرکت جهت احراز سمت مدیرعامل (در صورت صدور از حساب شرکت).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت ۶ ماهه برای مراجعه به بانک از تاریخ صدور و مهلت ۶ ماهه دیگر برای طرح شکایت کیفری از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی کیفری بر اساس تعرفه خدمات قضایی در دادسرا و هزینه‌های ابطال تمبر و خدمات الکترونیک قضایی.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
مراجعه به بانک و اخذ گواهی عدم پرداخت - ثبت شکایت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی - ارجاع پرونده به دادسرا - احضار مدیرعامل و اخذ دفاعیات - صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری دو - صدور حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
مسئولیت کیفری مدیرعامل در چک‌های شرکت. طبق قانون صدور چک، اگر چک به نمایندگی از شرکت صادر شود، مسئولیت کیفری متوجه صادرکننده (امضاکننده) است، مگر اینکه ثابت شود چک بابت تضمین یا مشروط بوده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسئولیت تضامنی مدیرعامل در چک کیفری / دیدگاه ۱: مدیرعامل به دلیل امضای چک، شخصاً مسئول کیفری است / دیدگاه ۲: چون چک متعلق به شرکت است، مسئولیت کیفری متوجه شرکت است و مدیرعامل صرفاً مسئولیت حقوقی دارد (این دیدگاه در رویه فعلی ضعیف‌تر است).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا امضای مدیرعامل به عنوان «صاحب امضا» بوده یا «نماینده»، آیا چک بابت تضمین بوده یا معامله تجاری، آیا سوءنیت مدیرعامل در صدور چک بلامحل احراز میشود یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری مشتکی‌عنه به اتهام صدور چک بلامحل موضوع چک شماره [شماره چک] به مبلغ [مبلغ] مورخ [تاریخ] عهده بانک [نام بانک].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا مدیرعامل همیشه شخصاً مسئول کیفری چک شرکت است؟
بله، اگر امضاکننده چک باشد شخصاً مسئولیت کیفری دارد مگر اینکه اثبات کند چک در غیاب او و بدون اذن صادر شده است.
مهلت شکایت کیفری چقدر است؟
۶ ماه از تاریخ صدور چک برای مراجعه به بانک و ۶ ماه از تاریخ گواهی عدم پرداخت برای شکایت کیفری.
آیا می‌توان همزمان خسارت تاخیر تأدیه را مطالبه کرد؟
بله، از تاریخ گواهی عدم پرداخت بر اساس شاخص تورم بانک مرکزی قابل مطالبه است.
اگر حساب متعلق به شرکت باشد، آیا مدیرعامل جلب میشود؟
در صورت عدم حضور پس از ابلاغ واقعی، بله حکم جلب صادر میشود.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای چک از سوی مدیرعامل شرکت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.