دعوای استرداد هدایای داده شده در دوران نامزدی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که پس از به هم خوردن نامزدی، یکی از طرفین خواهان استرداد هدایایی است که در دوران نامزدی به طرف مقابل داده است. طبق قانون، هدایایی که برای ازدواج داده شده و موجود است، قابل استرداد است. اگر هدایا تلف شده باشند، حکم متفاوتی دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: نامزد دهنده هدیه / خوانده: نامزد گیرنده هدیه.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
شورای حل اختلاف (اگر ارزش هدایا تا ۲۰ میلیون تومان باشد) یا دادگاه عمومی حقوقی (اگر بیش از ۲۰ میلیون تومان باشد).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
فاکتور خرید هدایا، عکس یا فیلم از هدایا، شهادت شهود، پیامک‌ها یا مدارک اثبات‌کننده هدیه بودن اموال.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی (درصد از مبلغ خواسته).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست
- ۲. ارجاع به مرجع صالح
- ۳. تعیین وقت رسیدگی
- ۴. اثبات هدیه بودن اموال توسط خواهان
- ۵. صدور رأی
- ۶. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
هدایای دوران نامزدی (موضوع ماده ۱۰۳۷ و ۱۰۳۸ قانون مدنی) در صورت برهم خوردن نامزدی قابل استرداد است، مگر اینکه عین هدایا موجود نباشد که در آن صورت قیمت آن مطالبه می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: هدایای مصرف‌شدنی (مانند عطر یا خوراکی) / دیدگاه ۱: هدایای مصرف‌شدنی قابل استرداد نیستند چون عین آن‌ها باقی نیست / دیدگاه ۲: هدایای مصرف‌شدنی نیز در صورت عدم مصرف، قابل استردادند و در صورت مصرف، قیمت آن‌ها باید پرداخت شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص اینکه آیا هدیه «عرفاً» قابل استرداد است یا خیر (مثلاً لباس‌های پوشیده شده)، احراز اینکه آیا کادوها «هدیه» بوده یا «بخششی» که قصد استرداد آن وجود نداشته، نحوه قیمت‌گذاری هدایای غیرموجود.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم مبنی بر استرداد هدایای دوران نامزدی شامل [لیست هدایا] به ارزش [مبلغ] ریال.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا هدایای مصرفی مثل عطر یا لباس که استفاده شدهاند قابل استردادند؟
خیر، هدایای مصرفی که از بین رفتهاند قابل استرداد نیستند.
اگر هدایا را فروخته باشد چه؟
اگر عین هدیه موجود نباشد، فقط در صورتی که تلف آن ناشی از تقصیر گیرنده باشد، قیمت آن قابل مطالبه است.
آیا هدایای متعارف مثل گل و شیرینی قابل استرداد است؟
خیر، هدایای متعارف که معمولاً مصرف میشوند، قابل استرداد نیستند.
اگر نامزدی به هم نخورده باشد می‌توان هدیه را پس گرفت؟
خیر، این دعوا فقط پس از به هم خوردن نامزدی قابل طرح است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع استرداد وجه و اموال در حقوق ایران؛ مراحل و مدارک قانونی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای استرداد هدایای داده شده در دوران نامزدی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.